Trong nuôi tôm thương phẩm, màu sắc là yếu tố đầu tiên quyết định giá trị bán và sự đánh giá chất lượng của người thu mua. Sắc tố của tôm sáng, vỏ trong, gan tụy rõ, hoặc tôm sú có vỏ đen ánh đỏ đẹp mắt sẽ được xem là khỏe mạnh, nuôi đạt chuẩn đồng nghĩa với việc giá bán cao hơn so với tôm có màu nhợt, kém sắc.
Sắc tố quan trọng như thế nào đến năng suất và chất lượng tôm?
Không chỉ là vấn đề thẩm mỹ, sắc tố còn phản ánh tình trạng sức khỏe của tôm:
- Tôm có sắc tố tốt thường có gan tụy khỏe, quá trình trao đổi chất và miễn dịch ổn định.
- Ngược lại, tôm bị mất màu, nhợt vỏ, gan nhạt thường là dấu hiệu thiếu dinh dưỡng, stress môi trường hoặc nhiễm bệnh gan tụy.
Do đó, việc duy trì sắc tố ổn định không chỉ giúp tôm đẹp mã, bán được giá, mà còn góp phần đảm bảo năng suất và chất lượng tôm thương phẩm.
3 yếu tố ảnh hưởng đến sắc tố của tôm
Sắc tố của tôm chịu ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố khác nhau trong quá trình nuôi. Dưới đây là 3 yếu tố chính mà người nuôi cần đặc biệt lưu ý:
– Dinh dưỡng trong khẩu phần ăn
Sắc tố chính quyết định màu của tôm không được tôm tự tổng hợp, mà phải hấp thu từ nguồn thức ăn. Khi khẩu phần ăn thiếu một số chất ảnh hưởng đến sắc tố như Astaxanthin, Beta-Caroten, Lutein… tôm sẽ dần mất màu vỏ, gan tụy nhạt và thiếu độ bóng tự nhiên.
Nguyên nhân thường gặp:
- Sử dụng thức ăn kém chất lượng, không bổ sung sắc tố tự nhiên.
- Quá trình bảo quản thức ăn không đúng cách, làm mất hoạt tính của các chất.
- Thiếu men tiêu hóa và vi sinh đường ruột khiến tôm hấp thu sắc tố kém.
Biện pháp khắc phục:
- Lựa chọn thức ăn có bổ sung Astaxanthin tự nhiên (chiết xuất từ tảo Haematococcus hoặc nấm men đỏ).
- Trộn thêm men vi sinh đường ruột như Microbe-Lift DFM để tăng khả năng hấp thu.
- Định kỳ bổ sung Vitamin C, E, khoáng chất vi lượng giúp bảo vệ sắc tố không bị oxy hóa.
– Môi trường nước và ánh sáng
Sắc tố của tôm còn chịu ảnh hưởng mạnh từ điều kiện môi trường. Độ pH, độ kiềm, độ mặn và nhiệt độ nước đều tác động đến quá trình trao đổi chất và biểu hiện màu sắc:
- Khi pH thấp hoặc dao động mạnh khiến tôm bị stress, dẫn đến rối loạn chuyển hóa sắc tố.
- Mặt khác, độ mặn quá thấp (<5‰) làm giảm khả năng hấp thu.
- Ánh sáng quá mạnh hoặc nước quá trong khiến tôm bị “cháy màu”, đặc biệt ở tôm sú và tôm thẻ chân trắng.
- Khi tảo trong ao phát triển quá dày hoặc bị tàn, nước ao đổi màu đột ngột, môi trường mất cân bằng đây cũng là nguyên nhân khiến sắc tố tôm giảm nhanh.
Biện pháp kiểm soát:
- Giữ pH ổn định 7.8–8.3, độ kiềm 100–150 mg/l, nhiệt độ 28–32°C.
- Duy trì màu nước xanh nước trà hoặc nâu nhạt tự nhiên, tránh nước trong hoặc tảo dày.
- Định kỳ sử dụng vi sinh Microbe-Lift AQUA C để ổn định hệ tảo và giảm khí độc NH3, NO2.
– Sức khỏe đường ruột và gan tụy của tôm
Gan tụy là cơ quan trung tâm của quá trình trao đổi chất, giải độc và tổng hợp sắc tố ở tôm. Khi gan tụy yếu hoặc đường ruột kém hấp thu, sắc tố tự nhiên sẽ không được chuyển hóa và tích lũy hiệu quả.
Dấu hiệu tôm bị suy gan tụy- mất sắc tố:
- Gan tụy nhỏ, nhạt màu, có thể kèm theo mảng trắng hoặc đỏ bất thường.
- Vỏ tôm mờ đục, màu nhạt, không còn ánh kim.
- Tôm ăn yếu, ruột rỗng, tăng trưởng chậm.
Nguyên nhân chính:
- Môi trường ô nhiễm, tích tụ khí độc NH3, H2S.
- Vi khuẩn gây bệnh tấn công (như Vibrio, EHP, TPD).
- Thiếu men vi sinh có lợi trong đường ruột.
Giải pháp sinh học từ BIOGENCY:
- Dùng Microbe-Lift AQUA N1 hoặc Microbe-Lift AQUA C định kỳ để xử lý khí độc, ổn định môi trường.
- Kết hợp vi sinh đường ruột hoặc sản phẩm chứa Bacillus Subtilis để cải thiện tiêu hóa, tiêu hóa hiệu quả hơn. Điển hình là Microbe-Lift DFM chứa 4 chủng lợi khuẩn cho đường ruột tôm.
- Sau mưa lớn hoặc khi thấy gan nhạt, nên tạt thêm enzyme Bio-Choice B5 để phân hủy hữu cơ, giảm độc tố tích tụ đáy ao
Cách phòng ngừa tôm thiếu sắc tố trong quá trình nuôi
Để tôm duy trì màu sắc đẹp, khỏe mạnh và đạt chất lượng thương phẩm cao, người nuôi nên áp dụng các biện pháp phòng ngừa tổng hợp sau:
– Duy trì dinh dưỡng ổn định
- Bổ sung Carotenoid tự nhiên trong khẩu phần (tảo đỏ hoặc sản phẩm chiết xuất Astaxanthin).
- Kết hợp men vi sinh và vitamin chống oxy hóa để bảo vệ sắc tố.
– Kiểm soát môi trường nước chặt chẽ
- Theo dõi pH, kiềm, độ trong và tảo thường xuyên.
- Dùng men vi sinh Microbe-Lift AQUA C định kỳ để giữ màu nước ổn định, tránh tảo tàn gây biến động nước.
– Tăng sức khỏe gan tụy
Sau các đợt mưa hoặc thời tiết thay đổi, bổ sung enzyme Bio-Choice B5 để giảm độc tố đáy ao và các sản phẩm hỗ trợ gan tụy hiệu quả.
– Giảm stress cho tôm
- Duy trì mật độ vừa phải, tránh thay nước đột ngột.
- Cải thiện oxy hòa tan và tránh biến động môi trường lớn trong ngày.
Khi thực hiện đồng bộ những biện pháp trên, người nuôi không chỉ cải thiện sắc tố của tôm và màu gan tụy, mà còn giúp tôm khỏe mạnh, tăng trưởng nhanh và đạt năng suất cao hơn.
Sắc tố của tôm không chỉ là “màu đẹp” bên ngoài mà còn là chỉ dấu rõ ràng về sức khỏe tổng thể của tôm. Việc duy trì sắc tố tốt là kết quả của chế độ dinh dưỡng hợp lý, môi trường nước ổn định, và hệ vi sinh đường ruột khỏe mạnh.
Với giải pháp sinh học toàn diện từ BIOGENCY – kết hợp enzyme và vi sinh người nuôi có thể kiểm soát tốt môi trường, giúp tôm hấp thu dinh dưỡng hiệu quả, duy trì sắc tố của tôm đẹp và đạt năng suất vượt trội. Để được tư vấn chi tiết về giải pháp sinh học trong nuôi tôm, hãy gọi ngay HOTLINE 0909 538 514, BIOGENCY luôn sẵn sàng đồng hành cùng bà con!
>>> Xem thêm: Chẩn đoán sức khỏe của tôm qua màu gan
