Thời tiết ngày càng cực đoan, diễn biến khó lường, băng tan ở 2 cực, thiên tai dồn dập,… là những dấu hiệu cho thấy, biến đổi khí hậu không còn là lời cảnh báo mà đã và đang gây ra các hệ lụy nghiêm trọng, ảnh hưởng và đe dọa trực tiếp đến sự sống của con người.
Biến đổi khí hậu đang diễn ra ngày càng nghiêm trọng
Theo NASA, kể từ khi cách mạng công nghiệp bắt đầu, lượng CO2 trong khí quyển Trái Đất đã tăng 50%, điều đó đã làm nóng lên toàn cầu và gây ra biến đổi khí hậu. Nhiệt độ trung bình toàn cầu tăng lên với tốc độ chưa từng có. Trước đó, Trái Đất chỉ mất 1 thế kỷ để ấm lên 0,3 độ C, nhưng theo ghi nhận mới nhất, nhiệt độ Trái Đất ấm lên 1 độ C chỉ trong 60 năm.
Năm 2023 và 2024 nhiệt độ Trái Đất đạt kỷ lục, chạm ngưỡng 1,5 độ C so với thời kỳ tiền công nghiệp 1850–1900, một ngưỡng đỏ mà giới khoa học từng cảnh báo sẽ dẫn đến hậu quả không thể đảo ngược. Đây là lần đầu tiên thế giới vượt ngưỡng mà khoảng 200 quốc gia đã cam kết tránh theo Hiệp định Paris về khí hậu năm 2015, khiến 2024 trở thành năm nóng nhất từng ghi nhận.
Đại dương vốn được coi là “bộ đệm” khí hậu của Trái Đất cũng đang báo động với nhiệt độ bề mặt cao hơn 0.25 độ C so với kỷ lục trước đó, đe dọa nghiêm trọng đến hệ sinh thái biển, từ rạn san hô tới chuỗi thức ăn của hàng triệu loài sinh vật.
Bắc Cực và Nam Cực đang trải qua nhiệt độ ấm bất thường. Dữ liệu từ Trung tâm Dữ liệu Băng Tuyết Quốc gia Mỹ (NSIDC) cho thấy, tổng diện tích băng biển ở Bắc Cực và Nam Cực là 15,76 triệu km2 trong 5 ngày trước 13/2. Con số này thấp hơn đáng kể so với kỷ lục trước đó là 15,93 triệu km2, được thiết lập trong 5 ngày giữa tháng 1 và tháng 2/2023. Xét riêng từng khu vực, băng biển Bắc Cực đang ở mức thấp kỷ lục, trong khi băng biển Nam Cực cũng gần chạm đáy mới.
Biến đổi khí hậu đang tạo ra những cột mốc mới, nhiệt độ Trái Đất tăng dần, thời tiết diễn biến cực kỳ khó lường, băng tan đến mức giới khoa học lo ngại Bắc Cực sẽ có thể trải qua mùa hè không băng đầu tiên trước giữa thế kỷ này.
Hậu quả khôn lường của biến đổi khí hậu đến con người
Biến đổi khí hậu không chỉ là thách thức, nó là mối đe dọa vô cùng lớn đến sự sống của con người trong tương lai.
– Thời tiết cực đoan, thiên tai khó lường
Trong những năm trở lại đây, thời tiết trở nên cực đoan và khó lường. Không đâu xa ở miền Bắc nước ta ghi nhận những đợt nắng nóng kéo dài bất thường, đón những đợt khí lạnh vào tháng 5. Miền Trung đối mặt với thiên tai bão lũ, không chỉ lũ tháng 10 mà lũ xuất hiện vào cả tháng 5, hạn hán kéo dài, miền Nam gồng mình với xâm nhập mặn và nước biển dâng.
Trên thế giới, Theo dự báo của Tổ chức Khí tượng Thế giới, tần suất và cường độ các trận bão, lũ, hạn hán, và ngập lụt sẽ gia tăng trong 10 năm tới, đặc biệt ở các quốc gia đang phát triển.
Thiên tai khó lường, không có phương án chủ động đối phí gây ra thiệt hại kinh tế vô cùng lớn, ước tính trong giai đoạn từ năm 2011 đến 2022, các hiện tượng khí hậu cực đoan đã gây thiệt hại khoảng 10 tỷ USD, tương đương khoảng 1,5% GDP mỗi năm.
Không chỉ thiệt hại vật chất, cản trở sự phát triển của nền kinh tế mà trên hết thiên tai, hạn hán, lũ lụt đã cướp đi mạng sống của rất nhiều người.
– Sự gia tăng của bệnh tật, dịch bệnh
Biến đổi khí hậu gây ra sự gia tăng của các bệnh nhiễm trùng, bệnh lây qua đường nước, sốt rét, viêm não Nhật Bản. Nhiệt độ ấm lên toàn cầu, đô thị hóa biến đổi môi trường sinh sống và đặc điểm sinh học của virus sởi, cúm, sốt xuất huyết, có thể dẫn tới bùng phát dịch bệnh. Ngoài ra, nhiệt độ cao cũng gây ra tác động đến hệ miễn nhiễm, stress, bệnh tim mạch, hô hấp và thần kinh.
Theo các nhà khoa học, ngày càng có nhiều cơ sở hợp lý chứng minh những dịch bệnh nguy hiểm bất ngờ xuất hiện trở lại do hiện tượng nóng lên toàn cầu, một trong những tác động mà biến đổi khí hậu gây ra.
– Suy giảm đa dạng sinh học
Biến đổi khí hậu làm suy giảm mạnh mẽ về đa dạng sinh học. Các hệ sinh thái tự nhiên như rừng, rạn san hô, và các vùng đầm lầy dần biến mất, không thể phục hồi. Nhiều động, thực vật đối diện với nguy cơ tuyệt chủng.
Biến đổi khí hậu không chỉ ảnh hưởng đến các loài động thực vật mà còn làm xáo trộn chuỗi sinh thái, ảnh hưởng đến toàn bộ hệ sinh thái và nền kinh tế dựa vào tài nguyên thiên nhiên.
– An ninh xã hội không ổn định
Khí hậu thay đổi liên tục, hoạt động nông và công nghiệp đều bị trì trệ kéo theo nền kinh tế suy thoái. Nguồn hàng bị khan hiếm dẫn đến tăng giá sản phẩm nhưng kinh tế của người dân giảm sút sẽ dẫn đến nạn cướp bóc, an ninh không ổn định.
Tổ chức Khí tượng Thế giới (WMO) nhận định: “Biến đổi khí hậu không còn là mối đe dọa trong tương lai. Nó đang xảy ra – và ngày càng trầm trọng.” Nhưng điều đáng sợ hơn, là sự thích nghi của con người dường như quá chậm so với tốc độ biến đổi của khí hậu.
Các chuyên gia nhận định, để giảm thiểu những hậu quả do biến đổi khí hậu, cần có những biện pháp ứng phó quyết liệt và toàn diện, từ cấp độ quốc gia đến toàn cầu. Đồng thời, cần tận dụng các cơ hội để chuyển đổi sang một nền kinh tế xanh và bền vững, ứng phó hiệu quả với biến đổi khí hậu trong thời gian tới.
Nguồn tham khảo: vtcnews.vn
>>> Xem thêm: Chuyển đổi xanh hóa và tuần hoàn để phát triển bền vững
