Được ví như “nhân sâm nước”, mang lại hiệu quả kinh tế cao, các mô hình nuôi cá chạch lấu ở nước ta ngày càng phát triển mạnh. Để nuôi cá chạch lấu hiệu quả, trước hết bà con cùng BIOGENCY điểm qua bài viết sau để nắm rõ đặc điểm, tập tính sinh trưởng của loài cá này nhé!
Thông tin khoa học của cá chạch lấu
Cá chạch lấu hay còn gọi là cá chạch bông, chạch làn, chạch chấu, là giống cá nước ngọt thuộc họ Cá chạch sông (Mastacembelidae, phân bố chủ yếu ở khu vực Đông Nam Á, thuộc hạ lưu sông Mê Kông như Lào, Campuchia, Thái Lan và Nam Việt Nam.
Về phân loại, theo tài liệu gần đây nhất của Ủy Hội sông Mê kông xuất bản năm 2008 (tác giả Chavalit Vidthayanon) họ Synbranchidae ở châu thổ sông Mekong (Mekong Delta) trong đó có Đồng bằng sông Cửu long của Việt Nam hiện có 9 loài.
Phân loại cá chạch lấu như sau:
- Bộ: Synbranchiformes
- Họ: Synbranchidae
- Giống: Mastacembelus
- Loài: Mastacembelus favus Hora, 1923.
Ở nước ta, cá chạch lấu xuất hiện ở cả ba miền nhưng phân bố chủ yếu ở khu vực Đồng bằng sông Cửu Long.đặc biệt ở khu vực này hiện diện cả 3 loài thuộc giống Mastacembelus là M.Armatus (chạch sông); M.Erythrotaenia (chạch lửa) và M.Favus (chạch lấu).
Đặc điểm tính trạng của cá chạch lấu
Cá chạch lấu có thân thuôn dài, mảnh, da trơn và có đuôi dẹt bên. Đầu cá nhọn, trên hàm có nhiều răng nhọn nhỏ. Màu sắc cơ thể từ nâu, xanh đậm, đen xám đến vàng nhạt với các vệt đen hoặc xám nhạt chạy dọc thân. Đặc điểm khiến cá chạch lấu nổi bật là có vây lưng kéo dài từ đầu tới đuôi, phần vây lưng, ngực, hậu môn có đốm đen nhỏ, không có vây bụng. Điều này giúp chúng dễ dàng di chuyển trong môi trường nước.
Mắt cá có kích thước nhỏ, nằm ở hai bên vân. Miệng của cá Chạch lấu nhỏ, trước miệng có nếp da hoạt động được. Nếp da gồm ba thùy, mũi trước của cá nằm ở hai thùy bên, có dạng hình ống. Mũi sau nằm ở góc miệng. Màng mang và eo mang tách rời.
Về kích thước, cá chạch lấu lớn hơn nhiều so với các loài cá chạch sông khác. Cá trưởng thành có thể nặng đến 1kg khi trưởng thành, dài từ 50 – 70cm, thậm chí còn có thể dài đến 91cm khi ở trong môi trường sống tự nhiên.
Cá Chạch lấu đực thường có chiều dài thân thon, dài hơn cá cái. Cá Chạch lấu đực có màu sắc sậm hơn cá cái, lỗ sinh dục tròn, hơi lõm, có màu hơi sẫm màu. Cá chạch lấu cái thường có phần thân to, ngắn, nâu nhạt, lỗ sinh dục hơi hồng, tròn, lồi. Phân biệt các chạch đực và cái rõ nhất vào giai đoạn thành thục và trong thời gian sinh sản.
Tập tính và môi trường sống của cá chạch lấu
Cá chạch lấu có thể sinh sống trong môi trường nước ngọt hoặc nước lợ nhẹ, phù hợp với nhiều hệ sinh thái khác nhau. Trong tự nhiên chúng sống ở hầu hết các kênh rạch, đầm lầy, ao hồ, sông suối nền đáy sỏi và tập trung đông tại nơi có dòng chảy xiết, nồng độ oxy hòa tan trong nước cao. Nhiệt độ môi trường sống thích hợp của các chạch lấu trong khoảng 22 – 28°C (tốt nhất ở 27°C), pH từ 6,5 – 7,5 (tốt nhất ở pH = 7)
Cá chạch lấu có tính chủ động bắt mồi, khi còn nhỏ, cá chạch lấu thường ăn giun, ấu trùng côn trùng, giáp xác nhỏ. Khi lớn, chúng ăn côn trùng trưởng thành, tôm tép, cá nhỏ và mùn bã hữu cơ. Theo kinh nghiệm của người nuôi, trong quá trình nuôi nếu bà con sử dụng thức ăn tươi sống, như trùn chỉ thì tốc độ tăng trưởng và tỷ lệ sống của cá sẽ cao hơn.
Khả năng sinh trưởng và sinh sản của cá chạch lấu
Cá chạch lấu là loài cá nước ngọt có khả năng thích nghi cao, có sức đề kháng tốt, ít mắc bệnh hơn so với nhiều loại cá khác khiến chúng trở thành đối tượng nuôi trồng tiềm năng.
Trong tự nhiên, khả năng tăng trưởng của cá chạch lấu trong 1 năm có thể đạt trọng lượng từ 150-250g/con, dài 18-25cm, sau 2 năm đạt 450g-500g, dài 35-40cm.
Cá chạch lấu sinh sản sau 2-3 năm, mùa sinh sản kéo dài từ tháng 5-9, khả năng sinh sản từ 4.500-7.500 trứng/lần. Trứng có kích thước nhỏ, màu vàng. Cá thường sinh sản vào mùa mưa lũ, nước đục từ tháng 6-9, nơi sinh sản thường ở các hang hốc, khe đá ngầm ven sông suối. Trứng cá bám lên các sợi rong và thủy sinh vật. Sau khi đẻ trứng, cá đực làm nhiệm vụ bảo vệ trứng, cá cái bơi ra những khu vực gần ổ trứng.
Cá chạch lấu sông là đặc sản của vùng Đồng bằng sông Cửu Long vào mùa nước nổi. Thịt của loài cá này có tính dai, beo béo và được đánh giá là có vị ngon hơn so với các loài cá chạch khác. Cá có thể được chế biến thành nhiều món ăn ngon như nấu lẩu chua, chiên giòn, om chuối xanh, kho tộ, nướng muối ớt,…
Hiện nay, do nhu cầu mua cao và môi trường sống tự nhiên bị thu hẹp nên nhiều vùng đã phát triển mô hình nuôi cá chạch lấu, điển hình là ở vùng Hậu Giang, An Giang, Thanh Hóa,… và nhanh chóng trở thành giống cá có giá trị thương phẩm cao.
Cá được nuôi ở nhiều hình thức như nuôi trong ao, ruộng, bể lót bạt/xi măng… Đồng thời các mô hình nuôi hiện nay kết hợp công nghệ hiện đại như sục khí Nano hoàn toàn không thay nước nhưng chất lượng nước vẫn tốt, vừa hạn chế chất thải ra môi trường, vừa giảm ô nhiễm ao nuôi, giúp cá phát triển vượt trội, cho doanh thu cao.
Vốn là đặc sản mùa nước nổi của miền Tây, tuy nhiên do khai thác nhiều nên cá trong tự nhiên không đủ cung cấp nhu cầu. Các mô hình nuôi cá chạch lấu dần trở nên phổ biến, không chỉ mang lại giá trị kinh tế cao cho người nông dân mà còn đóng góp quan trọng vào sự phát triển của ngành thủy sản Việt Nam.
Với tiềm năng lớn và những ưu điểm vượt trội, cá chạch lấu sẽ tiếp tục là đối tượng nuôi trồng được nhiều người lựa chọn trong tương lai. Hy vọng bài viết đã mang đến những thông tin hữu ích cho bà con. Mọi băn khoăn bà con vui lòng liên hệ HOTLINE 0909 538 514.
>>> Xem thêm: Nuôi cá chạch lấu theo mô hình tuần hoàn nước sao cho hiệu quả?
