Theo các chuyên gia, chuyển đổi xanh hoá và áp dụng mô hình kinh tế tuần hoàn không còn là lựa chọn mà đã trở thành điều kiện sống còn của doanh nghiệp trong bối cảnh các tiêu chuẩn môi trường toàn cầu ngày càng siết chặt.
Áp lực về yêu cầu chuyển đổi xanh và tuần hoàn
Từ chỗ chỉ dừng ở thảo luận, môi trường và thương mại nay đã trở thành rào cản pháp lý bắt buộc, khi nhiều quốc gia ban hành các cam kết và đạo luật xanh nhằm ứng phó biến đổi khí hậu, tạo áp lực lớn cho các nước xuất khẩu như Việt Nam.
EU liên tục siết chặt các quy định môi trường và chuỗi cung ứng. Ủy ban châu Âu (EC) đề xuất buộc doanh nghiệp chịu trách nhiệm toàn bộ vòng đời sản phẩm dệt may, bao gồm chi phí xử lý rác thải. EU cũng ban hành Quy định Chống suy thoái rừng (EUDR), yêu cầu hàng hóa không liên quan đến phá rừng sau năm 2021, với mức phạt tối thiểu 4% doanh thu nếu vi phạm; đồng thời triển khai Cơ chế điều chỉnh biên giới Carbon (CBAM), buộc doanh nghiệp nhập khẩu báo cáo phát thải và mua tín chỉ Carbon khi vượt chuẩn.
Song song đó, nhiều quốc gia và EU đang áp dụng các đạo luật thẩm định chuỗi cung ứng, yêu cầu doanh nghiệp bảo vệ quyền con người và môi trường trên toàn chuỗi giá trị.
Các quy định này chủ yếu tác động đến những mặt hàng xuất khẩu chủ lực của Việt Nam. Theo các chuyên gia, chuyển đổi xanh không còn là lựa chọn mà đã trở thành điều kiện sống còn của doanh nghiệp.
Ông Võ Trí Thành (Viện trưởng Viện nghiên cứu chiến lược thương hiệu và cạnh tranh (BCSI), thành viên Hội đồng tư vấn chính sách tài chính tiền tệ quốc gia) cho rằng nếu không xanh hóa, doanh nghiệp sẽ không thể tồn tại vì thị trường và người tiêu dùng sẽ loại bỏ.
Ông Trần Thanh Hải, Phó Cục trưởng Cục Xuất nhập khẩu Bộ Công Thương, cũng nhấn mạnh, các thị trường xuất khẩu chủ lực như EU, Bắc Mỹ, Đông Bắc Á đang siết chặt quy định môi trường, đồng thời mở rộng các cơ chế như CBAM, EUDR. Thực tế từ ngành dệt may cho thấy những doanh nghiệp chậm chuyển đổi đang mất lợi thế cạnh tranh và nguy cơ mất đơn hàng vào tay các đối thủ đi trước trong chuyển đổi xanh.
Vai trò của chuyển đổi xanh và tuần hoàn trong phát triển bền vững
Chuyển đổi xanh và kinh tế tuần hoàn là trụ cột quan trọng giúp cân bằng giữa tăng trưởng kinh tế, bảo vệ môi trường và trách nhiệm xã hội. Thông qua việc giảm phát thải, tiết kiệm tài nguyên, tối ưu vòng đời sản phẩm và tái sử dụng chất thải, hai mô hình này giúp doanh nghiệp và nền kinh tế giảm phụ thuộc vào khai thác tài nguyên, hạn chế tác động đến môi trường và thích ứng với các tiêu chuẩn bền vững toàn cầu.
Đối với doanh nghiệp, chuyển đổi xanh và tuần hoàn không chỉ giúp tuân thủ các quy định ngày càng khắt khe về môi trường, mà còn nâng cao năng lực cạnh tranh, gia tăng giá trị thương hiệu và khả năng tiếp cận thị trường quốc tế. Về dài hạn, đây chính là nền tảng để hướng tới tăng trưởng bền vững, bao trùm và có khả năng chống chịu trước các rủi ro kinh tế – môi trường.
Định hướng chuyển đổi xanh và tuần hoàn tại Việt Nam
Việt Nam là quốc gia đang trong quá trình chuyển đổi xanh. Với lợi thế của một nước đi sau, Việt Nam có thể tiếp thu kinh nghiệm từ các nước đã triển khai thành công trên thế giới. Ngoài ra, Việt Nam cũng có nhiều lợi thế về địa lý trong quá trình chuyển đổi xanh để hướng tới xây dựng một nền kinh tế xanh phát triển bền vững, đạt mục tiêu hài hòa giữa tăng trưởng kinh tế, bảo đảm an sinh xã hội, bảo vệ môi trường.
– Xây dựng chiến lược, quy hoạch, kế hoạch, mục tiêu
Lồng ghép mục tiêu phát triển bền vững, chuyển đổi xanh vào chiến lược, quy hoạch, kế hoạch phát triển kinh tế – xã hội các cấp. Xây dựng lộ trình, chỉ tiêu đến 2030, tầm nhìn 2045; hoàn thiện hệ thống dữ liệu, giám sát và đánh giá thực hiện.
– Nâng cao nhận thức và hành động
Huy động sự tham gia của cả hệ thống chính trị, doanh nghiệp và cộng đồng. Tăng cường giám sát, phản biện xã hội; đẩy mạnh phối hợp Trung ương – địa phương và huy động hiệu quả nguồn lực, đặc biệt từ khu vực tư nhân.
– Hoàn thiện thể chế
Chuyển đổi mô hình tăng trưởng theo chiều sâu, xanh và bền vững. Phát triển kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn, kinh tế số; bảo đảm môi trường cạnh tranh minh bạch và ổn định kinh tế vĩ mô.
– Phát triển mạnh công nghiệp và xây dựng theo hướng hiện đại
Ưu tiên công nghiệp công nghệ cao, công nghiệp chế biến – chế tạo, công nghiệp xanh. Thúc đẩy đổi mới công nghệ, tăng giá trị nội địa, phát triển công nghiệp hỗ trợ và cụm công nghiệp hiệu quả.
– Phát triển nông nghiệp toàn diện theo hướng hiện đại
Đẩy mạnh nông nghiệp công nghệ cao, nông nghiệp xanh; nâng cao giá trị và sức cạnh tranh nông sản. Phát triển bền vững lâm nghiệp, thủy sản gắn với bảo vệ môi trường và an ninh sinh thái.
– Phát triển mạnh ngành dịch vụ
Ưu tiên các ngành dịch vụ dựa trên công nghệ, tri thức như du lịch xanh, logistics, công nghệ thông tin, thương mại điện tử, y tế. Đưa dịch vụ trở thành động lực tăng trưởng chủ yếu.
– Phát triển nhanh kết cấu hạ tầng kinh tế – xã hội
Tập trung phát triển hạ tầng giao thông, hạ tầng số và công nghệ thông tin. Đa dạng hóa hình thức đầu tư, khuyến khích khu vực tư nhân và đầu tư nước ngoài tham gia.
– Bảo vệ và cải thiện chất lượng môi trường
Hoàn thiện pháp luật môi trường, kiểm soát ô nhiễm, sử dụng hiệu quả tài nguyên. Thúc đẩy sản xuất – tiêu dùng bền vững, phát triển năng lượng sạch và nâng cao khả năng thích ứng với biến đổi khí hậu.
Chuyển đổi xanh hiện nay là yếu tố mang tính chiến lược để hướng tới xây dựng một nền kinh tế xanh phát triển bền vững, đạt mục tiêu hài hòa giữa tăng trưởng kinh tế, bảo đảm an sinh xã hội, bảo vệ môi trường.
BIOGENCY hiện đang cung cấp các giải pháp sinh học xử lý môi trường với mục tiêu đồng hành chuyển xanh, cam kết bằng kết quả. Thông qua việc cung cấp giải pháp sinh học an toàn, chúng tôi cùng khách hàng xây dựng một cộng đồng quản lý môi trường có trách nhiệm, hướng đến tương lai lâu dài cho các thế hệ sau. Để được tư vấn chi tiết, hãy gọi ngay HOTLINE 0909 538 514 ngay hôm nay!
>>> Xem thêm: Giải pháp công nghệ xanh giúp doanh nghiệp đạt tiêu chí “E” trong ESG
