Trong bối cảnh kinh tế toàn cầu đang thay đổi nhanh chóng, doanh nghiệp muốn duy trì tính cạnh tranh, thu hút nhà đầu tư và phát triển bền vững thì việc tuân thủ ESG là chiến lược bắt buộc. Vậy ESG là gì? Doanh nghiệp cần tuân thủ những gì và có lợi ích gì từ ESG? Cùng BIOGENCY tìm hiểu ngay nhé!
ESG là gì?
ESG là viết tắt của 3 từ Environmental, Social và Governance (Môi trường, Xã hội và Quản trị). ESG được xem là một khung đánh giá nhằm đo lường các yếu tố liên quan đến phát triển bền vững của các doanh nghiệp. Hay nói cách khác, ESG là bộ tiêu chuẩn giúp đánh giá hiệu quả và trách nhiệm của doanh nghiệp với môi trường, xã hội.
Tại sao ESG đang trở thành tiêu chuẩn mới trong đánh giá doanh nghiệp?
Khái niệm về ESG ban đầu được đề cập trong một ấn phẩm của nhà kinh tế học Hoa Kỳ Howard Bowen vào năm 1953 dưới dạng CSR (Corporate Social Responsibility – trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp trong hoạt động sản xuất – kinh doanh) và thuật ngữ ESG xuất hiện lần đầu vào năm 2003 trong một bản báo cáo của Liên hợp Quốc có tên “Who cares wins” (“Ai quan tâm chiến thắng”).
Sau đó, năm 2006, Liên Hợp Quốc ra mắt nguyên tắc PRI (Principles for Responsible Investment), thúc đẩy ESG thành tiêu chuẩn quốc tế cho các nhà đầu tư và doanh nghiệp nhằm đảm bảo sự bền vững và trách nhiệm xã hội trong hoạt động kinh doanh.
Trong bối cảnh toàn cầu hoá và biến đổi khí hậu ngày càng nghiêm trọng, chính sách quy định và pháp lý về ESG ngày càng chặt chẽ, áp lực từ các nhà đầu tư, người tiêu dùng khiến ESG là xu hướng bắt buộc trong chiến lược phát triển bền vững của các doanh nghiệp. Hiểu đơn giản thì, giá trị của một doanh nghiệp không chỉ nằm ở lợi nhuận, tài sản mà còn nằm ở trách nhiệm với môi trường và xã hội.
Các cấu phần của ESG
Bộ tiêu chuẩn ESG bao gồm 3 nhóm tiêu chuẩn, cụ thể như sau:
- Environmental (Môi trường): Nhóm tiêu chuẩn liên quan đến vấn đề môi trường, đánh giá doanh nghiệp quản lý các tác động đến môi trường trong các hoạt động của mình. Tiêu chí xét đến như khí thải nhà kính, quản lý tài nguyên (nước, đất, khoáng sản), tiết kiệm năng lượng, quản lý chất thải, bảo tồn đa dạng sinh học và khả năng ứng phó với các rủi ro khí hậu.
- Social (Xã hội): Nhóm tiêu chuẩn xã hội, xem xét mối quan hệ của doanh nghiệp với các bên như nhân viên, khách hàng, nhà cung cấp, cộng động. Tiêu chí như phúc lợi người lao động, an toàn, bình đẳng giới, sự công bằng trong tiếp cận dịch vụ, đóng góp cộng đồng.
- Governance (Quản trị): Nhóm tiêu chuẩn liên quan đến quản trị, đánh giá cách doanh nghiệp quản lý và điều hành, tiêu chí dựa trên các yếu tố như cấu trúc lãnh đạo, quy trình ra quyết định, tuân thủ quy định.
Lợi ích khi doanh nghiệp sớm áp dụng ESG
ESG được xem như yếu tố cốt lõi giúp doanh nghiệp duy trì sự phát triển bền vững trong bối cảnh toàn cầu hóa và biến đổi khí hậu. Các công ty áp dụng tốt ESG thường có lợi thế về vốn, giảm thiểu rủi ro pháp lý và vận hành hiệu quả hơn.
Các lợi ích nổi bật khi doanh nghiệp sớm áp dụng ESG gồm:
– Thu hút nguồn vốn và đầu tư bền vững
Các nhà đầu tư ngày càng ưu tiên cho các dự án có thể giảm thiểu rủi ro dài hạn về biến đổi khí hậu, trách nhiệm xã hội, và quản lý minh bạch. Các doanh nghiệp có chiến lược ESG rõ ràng thường thu hút được nhiều vốn đầu tư hơn.
Theo báo cáo của PwC, tài sản quản lý (AuM) liên quan đến ESG trên toàn cầu sẽ tăng từ 18.400 tỷ USD vào năm 2021 lên đến 33.900 tỷ USD vào năm 2026, với tốc độ tăng trưởng hàng năm 12,9%. Dự kiến, vào năm 2026, các tài sản này chiếm khoảng 21,5% tổng tài sản quản lý toàn cầu. McKinsey cũng nhấn mạnh rằng các quỹ đầu tư ESG thường có hiệu suất cao hơn so với các quỹ truyền thống.
– Đáp ứng tiêu chuẩn toàn cầu và quy định pháp lý
Nhiều quốc gia và tổ chức trên thế giới như (EU), (SEC) đã thực hiện các quy định ESG như một tiêu chuẩn bắt buộc cho hoạt động kinh doanh. Do vậy nếu không tuân thủ các quy định ESG đồng nghĩa rất có thể doanh nghiệp mất đi cơ hội hợp tác quốc tế.
– Cải thiện hiệu quả hoạt động và giảm chi phí
ESG giúp doanh nghiệp giảm thiểu rủi ro về môi trường, chẳng hạn như xử lý chất thải và giảm khí thải carbon, từ đó giúp tiết kiệm chi phí dài hạn.
- Theo một báo cáo từ Harvard Business Review, các doanh nghiệp chú trọng vào ESG không chỉ nâng cao lợi nhuận mà còn ít bị ảnh hưởng bởi những biến động trên thị trường.
- Các công ty có điểm số ESG cao đã thể hiện sự ổn định hơn, với mức giảm giá cổ phiếu thấp hơn 30% so với các công ty không chú trọng vào ESG.
– Tăng uy tín và sự ủng hộ từ khách hàng
Theo một báo cáo của Nielsen, hơn 80% người tiêu dùng cho biết họ muốn mua sản phẩm từ những công ty có cam kết về bảo vệ môi trường và xã hội. Do đó, thiếu cam kết ESG có thể khiến doanh nghiệp mất đi sự ủng hộ từ phía khách hàng và gặp khó khăn trong việc giữ vững thị phần.
Tại Việt Nam, những công ty như Vinamilk, FPT, Vingroup đã tích cực thực hiện ESG và nhận được sự đánh giá cao từ các nhà đầu tư cũng như khách hàng.
– Bảo vệ môi trường
Áp dụng các chính sách môi trường giúp doanh nghiệp giảm thiểu tác động tiêu cực lên hệ sinh thái, tiết kiệm tài nguyên và cải thiện khả năng tuân thủ quy định pháp luật.
– Tăng cường trách nhiệm xã hội
Thực hiện các chính sách xã hội giúp doanh nghiệp duy trì mối quan hệ tích cực với cộng đồng, đảm bảo điều kiện làm việc công bằng, an toàn và thu hút nhân tài. Điều này giúp nâng cao tinh thần làm việc và lòng trung thành của nhân viên.
– Thu hút nhân tài
Thế hệ lao động trẻ ngày càng quan tâm đến môi trường, tuân thủ ESG cũng góp phần giúp doanh nghiệp thu hút, giữ chân nhân tài. Theo khảo sát của Deloitte, 65% người lao động trẻ ưu tiên làm việc tại các công ty có chiến lược ESG rõ ràng.
Xu hướng ESG tại Việt Nam và chính sách hỗ trợ của Nhà nước
ESG không còn là khái niệm xa lạ ở Việt Nam, trên thực tế nước ta đang ở giai đoạn dịch chuyển từ nhận thức sang hành động trong việc xây dựng khung chính sách và quy định về ESG, tạo điều kiện thuận lợi để các doanh nghiệp trong nước nhằm nâng cao nhận thức và áp dụng tốt hơn các tiêu chí ESG.
Theo khảo sát của PwC Việt Nam năm 2025: khoảng 89% doanh nghiệp Việt Nam đã cam kết thực hiện ESG hoặc có kế hoạch trong 2-4 năm tới. Cùng khảo sát, có tới 70% doanh nghiệp xem “tuân thủ pháp lý” là động lực hàng đầu thúc đẩy áp dụng ESG.
Chính phủ đang từng bước nỗ lực thúc đẩy ESG thông qua các chính sách như: Ban hành các chính sách liên quan như Luật Bảo vệ Môi trường năm 2020 yêu cầu doanh nghiệp báo cáo tác động môi trường. Chiến lược quốc gia về tăng trưởng xanh giai đoạn 2021-2030 đặt mục tiêu giảm phát thải khí nhà kính. Chương trình Net Zero 2050 yêu cầu doanh nghiệp cắt giảm khí thải để đạt trung hòa carbon vào năm 2050.
Bên cạnh đó, Nghị định 155/2016/NĐ-CP về trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp yêu cầu các doanh nghiệp “thực hiện các cam kết, hoạt động nhằm góp phần cải thiện và nâng cao điều kiện sống, việc làm, thu nhập, chăm sóc sức khỏe cho người lao động”.
Bộ Tài chính và Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội cũng đã ban hành các thông tư, quyết định về báo cáo phát triển bền vững và quản trị công ty, góp phần hoàn thiện khung pháp lý về yếu tố quản trị (Governance) của ESG tại Việt Nam.
Trong giai đoạn 2025-2030, các quy định về báo cáo ESG tại Việt Nam sẽ chuyển từ tự nguyện sang bắt buộc hoặc mở rộng hơn, đặc biệt với các doanh nghiệp niêm yết và các ngành trọng điểm. Điều này là do xu hướng toàn cầu về phát triển bền vững và nhu cầu hội nhập quốc tế. Các doanh nghiệp cần chuẩn bị sẵn sàng để đáp ứng các yêu cầu về tính minh bạch, chuyên sâu và tuân thủ các tiêu chuẩn quốc tế.
>>> Xem thêm: Giải pháp công nghệ xanh giúp doanh nghiệp đạt tiêu chí “E” trong ESG
