Enzyme được xem là “chất xúc tác sinh học” giúp tăng khả năng tiêu hóa thức ăn, tối ưu hệ số FCR và nâng cao hiệu quả nuôi tôm, cá. Vậy Enzyme trong nuôi trồng thủy sản là gì? Có những loại Enzyme nào đang được sử dụng phổ biến hiện nay và công dụng cụ thể của từng loại ra sao? Hãy cùng tìm hiểu chi tiết trong bài viết dưới đây.
Enzyme trong nuôi trồng thủy sản là gì?
Enzyme là các chất xúc tác sinh học có khả năng thúc đẩy quá trình phân giải thức ăn thành các dưỡng chất đơn giản hơn, giúp tôm cá hấp thu dễ dàng và hiệu quả hơn.
Trong thực tế, không phải tất cả các thành phần dinh dưỡng trong thức ăn đều được vật nuôi tiêu hóa hoàn toàn. Một số hợp chất như Protein phức tạp, tinh bột, chất béo, Cellulose hay Phytate cần có sự tham gia của các Enzyme chuyên biệt để chuyển hóa thành dạng dễ hấp thu.
Việc bổ sung Enzyme vào khẩu phần ăn giúp:
- Tăng khả năng tiêu hóa thức ăn.
- Nâng cao hiệu quả hấp thu dinh dưỡng.
- Giảm lượng thức ăn thất thoát.
- Hạn chế chất thải hữu cơ phát sinh trong ao nuôi.
- Cải thiện tốc độ tăng trưởng của tôm, cá.
- Xem chi tiết: Vai trò của Enzyme trong nuôi trồng thủy sản>>>
7 loại Enzyme trong nuôi trồng thủy sản và công dụng của chúng
Mỗi loại Enzyme đảm nhiệm một chức năng riêng trong quá trình tiêu hóa và chuyển hóa dinh dưỡng. Việc hiểu rõ công dụng của từng loại sẽ giúp người nuôi lựa chọn và sử dụng phù hợp với từng giai đoạn phát triển của vật nuôi.
– Enzyme Protease (Enzyme phân giải Protein)
Protease là Enzyme giúp phân giải Protein thành các Axit Amin đơn giản để tôm, cá hấp thu dễ dàng hơn.
Protein là thành phần dinh dưỡng quan trọng nhất trong khẩu phần ăn của thủy sản. Tuy nhiên, nếu khả năng tiêu hóa Protein kém, vật nuôi sẽ không hấp thu được đầy đủ dưỡng chất, làm tăng chi phí thức ăn và giảm hiệu quả nuôi.
Công dụng của Protease:
- Tăng khả năng tiêu hóa đạm trong thức ăn.
- Hỗ trợ hấp thu Axit Amin hiệu quả hơn.
- Giảm lượng Protein thất thoát ra môi trường.
- Hạn chế tình trạng phân trắng và chậm lớn do hấp thu dinh dưỡng kém.
Cách sử dụng:
- Trộn vào thức ăn với liều lượng 1–2 g/kg thức ăn.
- Nên sử dụng dầu cá hoặc chất kết dính để hạn chế Enzyme bị rửa trôi.
- Có thể sử dụng dưới dạng chế phẩm Enzyme tổng hợp.
Protease đặc biệt phù hợp với các khẩu phần có hàm lượng đạm cao như thức ăn cho tôm thẻ chân trắng và cá nuôi thâm canh.
– Enzyme Amylase (Enzyme phân giải tinh bột)
Amylase giúp chuyển hóa tinh bột thành đường đơn để tôm cá hấp thu và sử dụng làm nguồn năng lượng cho tăng trưởng. Đây là Enzyme quan trọng đối với các loại thức ăn có chứa nguyên liệu thực vật như bột bắp, bột mì hoặc cám gạo.
Công dụng của Amylase:
- Cải thiện khả năng tiêu hóa Carbohydrate.
- Tăng tốc độ tăng trưởng.
- Giảm lượng tinh bột dư thừa trong phân.
- Hỗ trợ cân bằng hệ vi sinh đường ruột.
Cách sử dụng:
- Liều dùng phổ biến: 1 g/kg thức ăn.
- Thường kết hợp với Protease và Lipase để tăng hiệu quả sử dụng thức ăn.
– Enzyme Lipase (Enzyme phân giải chất béo)
Lipase có vai trò phân giải chất béo thành Axit béo và Glycerol giúp vật nuôi hấp thu dễ dàng hơn.
Chất béo là nguồn năng lượng quan trọng trong khẩu phần ăn của tôm cá. Tuy nhiên nếu không được tiêu hóa tốt sẽ gây áp lực lên hệ tiêu hóa và gan tụy.
Công dụng của Lipase:
- Tăng khả năng hấp thu chất béo.
- Hỗ trợ quá trình trao đổi chất.
- Cung cấp năng lượng cho sinh trưởng.
- Giúp gan tụy hoạt động hiệu quả hơn.
- Hạn chế tích tụ mỡ trong gan và đường ruột.
Cách sử dụng:
- Trộn từ 1–2 g/kg thức ăn.
- Đặc biệt phù hợp trong giai đoạn tăng trưởng nhanh hoặc khẩu phần giàu dầu mỡ.
Lipase thường được bổ sung trong các chương trình hỗ trợ gan tụy và cải thiện hiệu quả sử dụng dầu cá trong thức ăn thủy sản.
– Enzyme Cellulase (Enzyme phân giải Cellulose)
Cellulase giúp phân giải Cellulose – thành phần chất xơ có nhiều trong nguyên liệu thực vật mà tôm cá không thể tự tiêu hóa hiệu quả.
Công dụng của Cellulase:
- Tăng khả năng tiêu hóa thức ăn chứa chất xơ.
- Nâng cao hiệu quả sử dụng nguyên liệu thực vật.
- Giảm lượng chất xơ thải ra môi trường.
- Hỗ trợ cải thiện hệ số chuyển đổi thức ăn (FCR).
Cách sử dụng:
- Liều dùng phổ biến từ 0,5–1 g/kg thức ăn.
- Thường có mặt trong các sản phẩm Enzyme đa thành phần.
– Enzyme Phytase (Enzyme phân giải Phytate)
Phytase giúp giải phóng Photpho từ Phytate trong thực vật để tôm cá có thể hấp thu và sử dụng hiệu quả hơn.
Trong nhiều nguyên liệu thực vật, Photpho tồn tại dưới dạng Phytate và khó được thủy sản hấp thu trực tiếp.
Công dụng của Phytase:
- Tăng khả năng hấp thu Photpho.
- Hỗ trợ hấp thu khoáng chất.
- Hạn chế tình trạng mềm vỏ, cong thân.
- Giảm lượng Photpho thải ra môi trường.
- Góp phần ổn định chất lượng nước ao nuôi.
Cách sử dụng:
- Liều lượng từ 0,5–1 g/kg thức ăn.
- Đặc biệt phù hợp với khẩu phần chứa nhiều đậu nành hoặc cám gạo.
Việc sử dụng Phytase không chỉ giúp tăng hiệu quả dinh dưỡng mà còn góp phần giảm nguy cơ phú dưỡng ao nuôi do Photpho dư thừa.
– Enzyme Xylanase (Enzyme phân giải Xylan)
Xylanase giúp phá vỡ cấu trúc Xylan trong thành tế bào thực vật, giải phóng các dưỡng chất bị “khóa” bên trong nguyên liệu thức ăn.
Công dụng của Xylanase:
- Cải thiện khả năng tiêu hóa nguyên liệu thực vật.
- Tăng khả năng hấp thu dinh dưỡng.
- Hỗ trợ tăng trưởng.
- Giảm lượng chất xơ khó tiêu trong phân.
- Cải thiện chất lượng môi trường ao nuôi.
Cách sử dụng:
- Trộn từ 0,5-1 g/kg thức ăn.
- Thường kết hợp với Cellulase và Phytase.
– Chế phẩm Enzyme trong nuôi trồng thủy sản tổng hợp (Multi-Enzyme)
Multi-Enzyme là sự kết hợp nhiều loại Enzyme trong nuôi trồng thủy sản khác nhau nhằm hỗ trợ tiêu hóa toàn diện và nâng cao hiệu quả sử dụng thức ăn.
Các chế phẩm tổng hợp thường chứa: Protease, Amylase, Lipase, Cellulase, Phytase, Xylanase.
Công dụng của Enzyme tổng hợp:
- Tăng hiệu quả sử dụng thức ăn ở mọi giai đoạn nuôi.
- Giảm stress tiêu hóa khi thay đổi khẩu phần.
- Hỗ trợ hệ vi sinh đường ruột.
- Tăng khả năng hấp thu dinh dưỡng.
- Góp phần nâng cao sức đề kháng.
Cách sử dụng:
- Trộn từ 1–2 g/kg thức ăn theo hướng dẫn của nhà sản xuất.
- Nên sử dụng trong:
+ 7–10 ngày đầu sau thả giống.
+ Giai đoạn tôm cá chậm ăn.
+ Thời điểm chuyển đổi thức ăn hoặc thay đổi thời tiết.
Khi nào nên bổ sung Enzyme trong nuôi trồng thủy sản?
Enzyme trong nuôi trồng thủy sản có thể được sử dụng định kỳ hoặc bổ sung tăng cường trong những giai đoạn vật nuôi cần hỗ trợ tiêu hóa và hấp thu dinh dưỡng tốt hơn.
Người nuôi nên cân nhắc bổ sung Enzyme trong nuôi trồng thủy sản khi:
- Tôm cá chậm lớn, tiêu hóa kém.
- Hệ số FCR tăng cao.
- Sử dụng thức ăn chứa nhiều nguyên liệu thực vật.
- Thay đổi công thức thức ăn.
- Sau khi thời tiết biến động hoặc vật nuôi bị stress.
Kết hợp Enzyme với các giải pháp vi sinh phù hợp sẽ giúp tối ưu khả năng tiêu hóa, cải thiện chất lượng nước và nâng cao hiệu quả nuôi tôm, cá trong dài hạn.
Tùy theo điều kiện thực tế, loại hình nuôi và khẩu phần thức ăn, người nuôi có thể lựa chọn Enzyme đơn lẻ hoặc sản phẩm tổng hợp phù hợp. Hãy liên hệ ngay HOTLINE 0909 538 514 để được tư vấn và sử dụng Enzyme trong nuôi trồng thủy sản đúng cách, góp phần nâng cao năng suất và hiệu quả kinh tế trong vụ nuôi.
>>> Xem thêm: Kết hợp Enzyme và vi sinh vật để hạ khí độc ao tôm nhanh sau 24 giờ
