Báo cáo công tác bảo vệ môi trường hằng năm: Đối tượng, mẫu biểu, thời hạn nộp

Báo cáo công tác bảo vệ môi trường hằng năm kỳ 2026 phải nộp trước ngày 15/01/2027 đối với cơ sở sản xuất, kinh doanh, dịch vụ và trước ngày 20/01/2027 đối với chủ đầu tư hạ tầng khu, cụm công nghiệp. Từ 29/01/2026, Thông tư 09/2026/TT-BNNMT đã thay đổi mẫu biểu và cơ quan tiếp nhận. Vậy doanh nghiệp cần thực hiện như thế nào?

Báo cáo công tác bảo vệ môi trường hằng năm: Đối tượng, mẫu biểu, thời hạn nộp

Báo cáo công tác bảo vệ môi trường hằng năm là gì?

Báo cáo công tác bảo vệ môi trường hằng năm là báo cáo do doanh nghiệp, cơ sở sản xuất, kinh doanh, dịch vụ lập định kỳ mỗi năm một lần, nhằm tổng hợp tình hình thực hiện các hoạt động bảo vệ môi trường trong kỳ báo cáo từ ngày 01/01 đến hết ngày 31/12. Trước đây, loại báo cáo này thường được gọi là báo cáo giám sát môi trường.

Thông qua báo cáo, cơ quan quản lý có thể theo dõi tình hình vận hành công trình xử lý chất thải, kết quả quan trắc môi trường và hoạt động thu gom, xử lý, chuyển giao chất thải của cơ sở. Ngoài báo cáo định kỳ, doanh nghiệp còn có thể phải thực hiện báo cáo đột xuất khi có yêu cầu từ cơ quan có thẩm quyền.

Báo cáo công tác bảo vệ môi trường hằng năm tổng hợp tình hình thực hiện các hoạt động bảo vệ môi trường của doanh nghiệp, cơ sở sản xuất, kinh doanh, dịch vụ.
Báo cáo công tác bảo vệ môi trường hằng năm tổng hợp tình hình thực hiện các hoạt động bảo vệ môi trường của doanh nghiệp, cơ sở sản xuất, kinh doanh, dịch vụ.

Căn cứ pháp lý về báo cáo công tác bảo vệ môi trường

Việc lập và nộp báo cáo công tác bảo vệ môi trường hằng năm được quy định tại các văn bản pháp luật sau:

Văn bản pháp luật Nội dung liên quan
Luật Bảo vệ môi trường số 72/2020/QH14 (được sửa đổi, bổ sung bởi Luật 146/2025/QH15) Điều 119 quy định về báo cáo công tác bảo vệ môi trường và tần suất thực hiện hằng năm.
Nghị định 08/2022/NĐ-CP (được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định 05/2025/NĐ-CP và 48/2026/NĐ-CP) Quy định chi tiết; Điều 32 “Đối tượng không phải đăng ký môi trường” (tên và tiêu chí mới theo Nghị định 48/2026/NĐ-CP)
Thông tư 02/2022/TT-BTNMT Điều 66 và Phụ lục VI quy định về nội dung, mẫu biểu, hình thức, thời hạn và nơi nhận báo cáo.
Thông tư 07/2025/TT-BTNMT Sửa khoản 2 và điểm a khoản 3 Điều 66 (thời hạn trước 15/01 và 20/01; hình thức báo cáo giấy); làm hết hiệu lực Quyết định 3323/QĐ-BTNMT
Thông tư 09/2026/TT-BNNMT (có hiệu lực từ 29/01/2026) Sửa đổi quy định về cơ quan tiếp nhận báo cáo và thay thế một số mẫu biểu tại Phụ lục VI.
Thông tư 06/2025/TT-BTNMT ban hành QCVN 40:2025/BTNMT Quy chuẩn nước thải công nghiệp, hiệu lực 01/9/2025, có lộ trình chuyển tiếp đến 01/01/2032
Nghị định 45/2022/NĐ-CP Xử phạt vi phạm về báo cáo công tác bảo vệ môi trường; còn hiệu lực tại thời điểm cập nhật

Lưu ý: Khi lập báo cáo cho kỳ 2026, doanh nghiệp cần đối chiếu các quy định sửa đổi, bổ sung đang có hiệu lực để sử dụng đúng mẫu biểu và gửi đúng cơ quan tiếp nhận.

Đối tượng phải lập báo cáo công tác bảo vệ môi trường

Theo Điều 66 Thông tư 02/2022/TT-BTNMT và các văn bản sửa đổi, bổ sung, có 3 nhóm đối tượng phải lập báo cáo công tác bảo vệ môi trường hằng năm, bao gồm:

  1. Chủ dự án đầu tư, cơ sở sản xuất, kinh doanh, dịch vụ thuộc đối tượng phải có giấy phép môi trường.
  2. Chủ dự án đầu tư, cơ sở thuộc đối tượng phải thực hiện đăng ký môi trường.
  3. Chủ đầu tư xây dựng và kinh doanh hạ tầng khu sản xuất, kinh doanh, dịch vụ tập trung hoặc cụm công nghiệp.

Như vậy, các nhà máy, cơ sở sản xuất, kinh doanh, dịch vụ thuộc diện phải có giấy phép môi trường hoặc đăng ký môi trường đều cần thực hiện nghĩa vụ báo cáo theo quy định. Đối tượng có thể bao gồm nhà máy chế biến thủy sản, cơ sở dệt nhuộm, nhà máy chế biến thực phẩm và các trạm xử lý nước thải tập trung trong khu công nghiệp.

Trường hợp không phải lập báo cáo công tác bảo vệ môi trường

Các dự án đầu tư, cơ sở được miễn đăng ký môi trường theo Điều 32 Nghị định 08/2022/NĐ-CP thuộc trường hợp không phải thực hiện báo cáo công tác bảo vệ môi trường hằng năm. Ngoài dự án thuộc bí mật nhà nước về quốc phòng, an ninh, nhóm này gồm cơ sở không phát sinh chất thải hoặc đáp ứng đồng thời tất cả các tiêu chí sau:

  • Chất thải nguy hại phát sinh thường xuyên dưới 20 kg/tháng (hoặc dưới 240 kg/năm).
  • Chất thải rắn công nghiệp thông thường phải xử lý dưới 100 kg/tháng (hoặc dưới 1.200 kg/năm).
  • Chất thải rắn sinh hoạt dưới 300 kg/ngày.
  • Nước thải dưới 5 m³/ngày và khí thải dưới 50 m3/giờ, được xử lý tại chỗ hoặc quản lý theo quy định của chính quyền địa phương.

Chỉ cần vượt một trong các ngưỡng trên là cơ sở phải đăng ký môi trường và lập báo cáo hằng năm. Ngoài ra, các loại hình thuộc danh mục Phụ lục XVI Nghị định 08/2022/NĐ-CP cũng không phải đăng ký môi trường.

Mẫu biểu báo cáo công tác bảo vệ môi trường

Mỗi nhóm đối tượng dùng một mẫu riêng trong Phụ lục VI Thông tư 02/2022/TT-BTNMT:

Đối tượng Mẫu áp dụng
Dự án, cơ sở phải có giấy phép môi trường Mẫu số 05.A
Dự án, cơ sở phải đăng ký môi trường Mẫu số 05.B
Chủ đầu tư hạ tầng khu sản xuất, kinh doanh, dịch vụ tập trung, cụm công nghiệp Mẫu số 06

Điểm mới 2026: Thông tư 09/2026/TT-BNNMT đã thay thế các Mẫu số 01, 05 và 06 của Phụ lục VI, đồng thời đổi cụm từ địa giới cũ “quận/huyện” sang “xã/phường/đặc khu” trong các biểu liên quan. Báo cáo kỳ 2026 nộp đầu năm 2027 cần dùng mẫu theo phụ lục mới, không tái sử dụng file Word của các năm trước. (Thông tư 09/2026/TT-BNNMT)

Nội dung chính cần có trong báo cáo công tác bảo vệ môi trường

Theo Điều 66 Thông tư 02/2022/TT-BTNMT và các văn bản sửa đổi, bổ sung, báo cáo công tác bảo vệ môi trường hằng năm cần tổng hợp những thông tin liên quan đến tình hình thực hiện các hoạt động bảo vệ môi trường tại dự án, cơ sở, bao gồm:

  • Thông tin chung: Hồ sơ môi trường, chứng nhận ISO 14001 (nếu có), khối lượng sản phẩm và lượng nguyên liệu, hóa chất, điện, nước tiêu thụ của năm báo cáo so với năm gần nhất.
  • Nước thải: Công trình xử lý, lưu lượng trung bình ngày và tổng năm, tình hình đấu nối khu công nghiệp, kết quả quan trắc môi trường định kỳ (ghi số Vimcerts của đơn vị quan trắc) và quan trắc tự động, liên tục.
  • Khí thải: Công trình xử lý, lưu lượng và kết quả quan trắc.
  • Chất thải rắn sinh hoạt, chất thải rắn công nghiệp thông thường, chất thải nguy hại: Khối lượng, mã chất thải, đơn vị tiếp nhận, so sánh với năm gần nhất.
  • Chất thải y tế (chỉ áp dụng với cơ sở y tế).
  • Phòng ngừa, ứng phó và khắc phục sự cố môi trường.
  • Chất ô nhiễm khó phân hủy (POP) và hàng hóa, thiết bị có chứa chất này.
  • Kết quả khắc phục yêu cầu của cơ quan thanh tra, kiểm tra (nếu có).
  • Phần riêng cho đơn vị thu gom, xử lý chất thải; cơ sở dùng phế liệu nhập khẩu; đơn vị khai thác khoáng sản.

Tùy theo đối tượng và mẫu biểu áp dụng, doanh nghiệp cần chuẩn bị đầy đủ số liệu, hồ sơ liên quan để bảo đảm nội dung báo cáo chính xác và thống nhất với tình hình hoạt động thực tế.

Doanh nghiệp cần chuẩn bị đầy đủ số liệu, hồ sơ liên quan để đảm bảo báo cáo công tác bảo vệ môi trường chính xác, thống nhất với thực tế.
Doanh nghiệp cần chuẩn bị đầy đủ số liệu, hồ sơ liên quan để đảm bảo báo cáo công tác bảo vệ môi trường chính xác, thống nhất với thực tế.

Thời hạn nộp, nơi nhận và hình thức gửi báo cáo môi trường hằng năm

– Kỳ báo cáo và thời hạn nộp

Kỳ báo cáo tính từ 01/01 đến hết 31/12 của năm báo cáo. Thời hạn gửi được quy định tại khoản 2 Điều 66 Thông tư 02/2022/TT-BTNMT, đã được sửa đổi bởi khoản 19 Điều 1 Thông tư 07/2025/TT-BTNMT.

Đối tượng thực hiện Thời hạn gửi báo cáo Hạn nộp kỳ 2026
Chủ dự án đầu tư, cơ sở sản xuất, kinh doanh, dịch vụ Trước ngày 15/01 năm tiếp theo Trước 15/01/2027
Chủ đầu tư hạ tầng khu sản xuất, kinh doanh, dịch vụ tập trung hoặc cụm công nghiệp Trước ngày 20/01 năm tiếp theo Trước 20/01/2027

Như vậy, đối với kỳ báo cáo năm 2026, doanh nghiệp cần hoàn thành và gửi báo cáo trước ngày 15/01/2027. Riêng chủ đầu tư hạ tầng khu, cụm công nghiệp có thời hạn đến trước ngày 20/01/2027.

– Cơ quan tiếp nhận báo cáo công tác bảo vệ môi trường

Theo điểm a khoản 5 Điều 66 Thông tư 02/2022/TT-BTNMT, được sửa đổi bởi Điều 23 Thông tư 09/2026/TT-BNNMT (có hiệu lực từ ngày 29/01/2026), cơ quan tiếp nhận báo cáo đã có sự điều chỉnh so với quy định trước đây.

Đối với chủ dự án đầu tư, cơ sở sản xuất, kinh doanh, dịch vụ, báo cáo được gửi đến các cơ quan sau:

  • Cơ quan đã phê duyệt kết quả thẩm định báo cáo đánh giá tác động môi trường (ĐTM).
  • Cơ quan cấp giấy phép môi trường hoặc cơ quan tiếp nhận đăng ký môi trường, tùy theo đối tượng thực hiện.
  • Sở Nông nghiệp và Môi trường nơi dự án, cơ sở hoạt động.
  • UBND cấp xã nơi dự án, cơ sở hoạt động.
  • Chủ đầu tư xây dựng và kinh doanh hạ tầng khu kinh tế, khu sản xuất, kinh doanh, dịch vụ tập trung hoặc cụm công nghiệp, nếu dự án, cơ sở nằm trong các khu vực này.

Những thay đổi cần lưu ý từ ngày 29/01/2026:

  • Bổ sung cơ quan đã phê duyệt kết quả thẩm định báo cáo ĐTM vào danh sách cơ quan nhận báo cáo.
  • Thay tên Sở Tài nguyên và Môi trường bằng Sở Nông nghiệp và Môi trường.
  • Thay UBND cấp huyện bằng UBND cấp xã.

Doanh nghiệp cần rà soát lại danh sách cơ quan tiếp nhận theo quy định mới, tránh sử dụng địa chỉ gửi báo cáo từ các hướng dẫn cũ.

– Hình thức và cách gửi báo cáo

Doanh nghiệp có thể thực hiện gửi báo cáo công tác bảo vệ môi trường hằng năm bằng hình thức hồ sơ giấy hoặc hồ sơ điện tử theo quy định và hướng dẫn của cơ quan tiếp nhận.

Đối với báo cáo giấy:

  • Báo cáo có chữ ký của người có thẩm quyền và đóng dấu theo quy định.
  • Các phụ lục số liệu được đóng dấu giáp lai.
  • Có thể gửi trực tiếp hoặc qua dịch vụ bưu chính theo hướng dẫn của cơ quan tiếp nhận.

Đối với báo cáo điện tử:

  • Báo cáo được lập theo định dạng do cơ quan quản lý yêu cầu hoặc số hóa từ hồ sơ giấy.
  • Sử dụng chữ ký số, dấu điện tử theo quy định.
  • Gửi thông qua hệ thống thông tin môi trường hoặc địa chỉ tiếp nhận điện tử được cơ quan có thẩm quyền hướng dẫn.

Doanh nghiệp nên kiểm tra hướng dẫn của Sở Nông nghiệp và Môi trường tại địa phương trước khi gửi để lựa chọn đúng hình thức và địa chỉ tiếp nhận.

Mức xử phạt khi không nộp báo cáo công tác bảo vệ môi trường

Theo khoản 1 Điều 43 Nghị định 45/2022/NĐ-CP, hành vi không lập báo cáo, lập báo cáo không đúng hoặc không đầy đủ nội dung, không gửi báo cáo công tác bảo vệ môi trường đến cơ quan có thẩm quyền có thể bị xử phạt hành chính.

Mức phạt được quy định như sau:

Đối tượng vi phạm Mức phạt tiền
Cá nhân 5-10 triệu đồng
Tổ chức, doanh nghiệp 10-20 triệu đồng

Mức phạt đối với tổ chức bằng 2 lần mức phạt áp dụng cho cá nhân. Ngoài ra, tổ chức vi phạm còn phải thực hiện biện pháp khắc phục hậu quả là buộc nộp báo cáo công tác bảo vệ môi trường theo quy định.

Thời hiệu xử phạt hành vi không nộp báo cáo là 02 năm, tính từ thời điểm phải nộp báo cáo (Điều 5 Nghị định 45/2022/NĐ-CP). Nghĩa là báo cáo kỳ 2025 chưa nộp vẫn có thể bị xử phạt đến tháng 01/2028.

Bên cạnh nguy cơ bị xử phạt do không thực hiện đúng nghĩa vụ báo cáo, doanh nghiệp cũng cần chú ý đến tính chính xác của số liệu. Chẳng hạn, kết quả quan trắc nước thải vượt quy chuẩn hoặc thiếu dữ liệu quan trắc có thể khiến cơ quan quản lý yêu cầu giải trình, kiểm tra và xem xét xử lý theo các quy định liên quan.

Quan trắc tự động tại hệ thống xử lý nước thải.
Quan trắc tự động tại hệ thống xử lý nước thải.

Những lưu ý khi lập báo cáo công tác bảo vệ môi trường hằng năm

Đối với cơ sở có hệ thống xử lý nước thải, doanh nghiệp cần chuẩn bị đầy đủ số liệu vận hành và quan trắc trong suốt năm để đảm bảo báo cáo chính xác, tránh thiếu sót khi tổng hợp.

Một số nội dung cần lưu ý:

  • Ghi chép nhật ký vận hành: Theo dõi lưu lượng nước thải đầu vào, đầu ra, lượng điện, hóa chất sử dụng và tình trạng vận hành. Nhật ký phải ghi bằng tiếng Việt, lưu tối thiểu 02 năm theo Điều 57 Nghị định 08/2022/NĐ-CP.
  • Đảm bảo đủ kỳ quan trắc: Thực hiện quan trắc đúng tần suất và thông số theo giấy phép môi trường.
  • Đối chiếu đúng quy chuẩn: Dự án mới từ 01/09/2025 áp dụng QCVN 40:2025/BTNMT. Cơ sở thuộc diện chuyển tiếp tiếp tục áp dụng quy chuẩn trong hồ sơ môi trường và thực hiện QCVN 40:2025/BTNMT từ 01/01/2032.
  • Thống kê hóa chất, chế phẩm sinh học: Ghi nhận đầy đủ loại và lượng sử dụng trong quá trình xử lý nước thải, đảm bảo thống nhất với nhật ký vận hành.
  • Giải trình khi có thông số vượt chuẩn: Nếu COD, BOD₅, Amoni hoặc Tổng Nitơ vượt quy chuẩn, cần nêu rõ nguyên nhân và biện pháp khắc phục. Với quan trắc tự động, Mẫu 05.A còn yêu cầu thống kê ngày có giá trị trung bình 1 giờ, 24 giờ vượt quy chuẩn và giải trình số liệu cao bất thường.

Thực hiện báo cáo công tác bảo vệ môi trường hằng năm đúng đối tượng, mẫu biểu và thời hạn là nghĩa vụ quan trọng giúp doanh nghiệp đảm bảo tuân thủ quy định pháp luật. Đặc biệt, cần cập nhật những thay đổi từ Thông tư 09/2026/TT-BNNMT để tránh sử dụng sai biểu mẫu hoặc gửi báo cáo không đúng cơ quan tiếp nhận.

>>> Xem thêm: Đạt chuẩn QCVN 40:2025/BTNMT: Quy trình hỗ trợ kỹ thuật 5 bước từ BIOGENCY

Để lại một bình luận