Một khi tôm kháng thuốc thì việc điều trị gần như vô tác dụng, chi phí thuốc men tăng cao mà bệnh không khỏi, nguy cơ mất trắng vụ tôm vô cùng cao. Vậy đâu là dấu hiệu tôm kháng thuốc và cách phòng ngừa hiệu quả?
Dấu hiệu nhận biết tôm kháng thuốc
Việc nhận diện sớm dấu hiệu tôm kháng thuốc giúp bà con không tốn kém chi phí điều trị vô ích, quan trọng hơn là chủ động có giải pháp xử lý kịp thời, giảm thiệt hại. Dưới đây là những dấu hiệu điển hình:
– Tôm yếu, ăn kém, chậm lớn, dễ mắc bệnh
Đây là những dấu hiệu sớm nhất chứng tỏ hệ vi sinh đường ruột và hệ miễn dịch của tôm đã bị ảnh hưởng nặng do lạm dụng thuốc trong thời gian dài. Dấu hiệu này dễ nhầm lẫn với nhiều bệnh nên thường bà con sẽ không để ý.
– Tôm chết nhiều dù đã điều trị đúng phác đồ
Một trong những dấu hiệu rõ ràng nhất của tôm kháng thuốc là sau khi áp dụng đúng liệu trình thuốc theo chỉ định, tôm vẫn chết hàng loạt. Điều này chứng tỏ mầm bệnh đã kháng lại loại kháng sinh đang sử dụng, khiến việc điều trị không còn tác dụng, khiến tôm chết hàng loạt.
– Tần suất tôm tái bệnh ngày càng dày
Tôm sau khi chữa khỏi bệnh, vài tuần sau hoặc vài ngày sau lại tái phát đúng bệnh đó, khả năng cao vi khuẩn gây bệnh chưa được tiêu diệt hoàn toàn và phát sinh cơ chế kháng thuốc. Tình trạng tôm tái bệnh diễn ra ngày càng dày, thời gian khoẻ mạnh của tôm rút ngắn, việc điều trị càng khó khăn.
– Sử dụng nhiều loại kháng sinh nhưng không hiệu quả
Trường hợp bà con thay đổi, kết hợp nhiều loại kháng sinh khác nhau nhưng bệnh tôm vẫn không thuyên giảm, nguy cơ cao vi khuẩn gây bệnh đã phát triển cơ chế kháng đa kháng sinh, rất khó kiểm soát.
Cách phòng ngừa tôm kháng thuốc
Khi nhận thấy các dấu hiệu tôm kháng thuốc, bà con cần ngưng sử dụng thuốc, kháng sinh đang dùng. Sau đó, thực hiện theo các bước này sẽ giúp bà con phòng ngừa được nguy cơ tôm kháng thuốc, đồng thời tiết kiệm chi phí và thời gian.
– Bước 1: Thực hiện kháng sinh đồ
Hiện nay hầu hết bà con chẩn đoán và điều trị dựa vào triệu chứng lâm sàng là chính, chưa sử dụng phương pháp nuôi cấy và làm kháng sinh đồ.
Kháng sinh đồ là kỹ thuật để tìm độ nhạy cảm của vi khuẩn đối với kháng sinh, hay xác định lượng tối thiểu của kháng sinh ngăn cản sự tăng trưởng của vi khuẩn. Kỹ thuật này nhằm xác định đúng loại thuốc kháng sinh phù hợp, liều lượng sử dụng, cách lựa chọn chính xác phương pháp điều trị, tránh được việc lạm dụng thuốc quá mức và giảm tình trạng tôm kháng thuốc.
– Bước 2: Không lạm dụng kháng sinh
Để tránh tình trạng kháng thuốc, tồn dư kháng sinh trong tôm, bà con nuôi trồng cần loại bỏ thói quen dùng kháng sinh bừa bãi, sử dụng kháng sinh trong danh mục được cấp phép, chỉ dùng khi thực sự cần thiết và có hướng dẫn từ chuyên gia.
Nhiều hộ nuôi hiện nay sử dụng thuốc kháng sinh điều trị các triệu chứng tôm gần giống nhau nhưng chưa thực sự rõ nguyên nhân gây bệnh. Bà con sử dụng kháng sinh ngay cả khi thu thập không đủ thông tin các chủng vi khuẩn gây bệnh. Thậm chí, không ít hộ nuôi còn sử dụng kháng sinh trộn với thức ăn nhằm mục đích kích thích sinh trưởng và phòng bệnh. Đây là sai lầm lớn trong sử dụng kháng sinh mà nhiều bà con đang phạm phải.
– Bước 3: Áp dụng các biện pháp nuôi tôm an toàn sinh học
Ước tính chi phí thuốc, kháng sinh chiếm ⅓ đến ½ tổng chi phí sản xuất của ngành tôm. Đặc biệt, mỗi năm, ngành tôm mất 10.000 tỷ đồng để kiểm soát kháng sinh từ vùng nuôi đến nhà máy chế biến. Thói quen lạm dụng kháng sinh không chỉ gây thiệt hại kinh tế, gia tăng chi phí nuôi trồng mà đã và đang đe dọa ngành tôm Việt, giảm cạnh tranh trên thị trường quốc tế.
Nuôi tôm an toàn sinh học được nhiều địa phương trên cả nước áp dụng, đem lại hiệu quả cao trong việc kiểm soát mầm bệnh, giảm thiểu sử dụng thuốc, kháng sinh, là xu hướng bền vững mà ngành tôm đang hướng đến.
-
Kiểm soát mối nguy đầu vào:
Đầu vào bao gồm con giống sạch bệnh, nguồn nước được khử trùng, ao nuôi được cải tạo kỹ lưỡng (tháo cạn, nạo vét bùn, phơi đáy, bón vôi điều chỉnh pH), xây dựng hệ thống ao lắng, ao xử lý nước riêng biệt. Bên cạnh đó, các thiết bị vật tư cũng cần được khử trùng, đảm bảo có kho chứa thuốc, thức ăn ở vị trí phù hợp, tránh ẩm mốc, hư hỏng.
-
Quản lý môi trường nước ổn định:
Bên cạnh việc tuân thủ các biện pháp kỹ thuật, công nghệ tiên tiến, công nghệ cao như: Biofloc; giám sát tự động,… Yếu tố thứ 2 quan trọng không kém là thường xuyên theo dõi các chỉ tiêu pH, độ kiềm, oxy hòa tan, NH3, NO2. Tránh thay nước đột ngột, thay nước theo từng giai đoạn để giảm sốc cho tôm.
-
Sử dụng men vi sinh trong quá trình nuôi:
Thay vì phụ thuộc vào kháng sinh, bà con nên chủ động sử dụng chế phẩm sinh học trong suốt vụ nuôi để phân hủy chất hữu cơ, xử lý bùn đáy, hạn chế khí độc. Men vi sinh giúp tạo hệ vi sinh có lợi, cạnh tranh và ức chế vi khuẩn gây bệnh.
Bà con tham khảo các sản phẩm men vi sinh đến từ thương hiệu Microbe-Lift, với 50 năm kinh nghiệm trong lĩnh vực vi sinh, sở hữu công nghệ vi sinh độc quyền, các chủng vi sinh chuyên biệt, hiệu suất gấp 5-10 lần vi sinh thông thường:
Các sản phẩm nổi bật của Microbe-Lift trong lĩnh vực thuỷ sản gồm:
- Microbe-Lift AQUA C: Vi sinh phân hủy thức ăn thừa, chất hữu cơ, làm sạch nước.
- Microbe-Lift AQUA SA: Vi sinh xử lý bùn đáy, hạn chế mùi hôi, khí độc hại tôm.
- Microbe-Lift AQUA N1: Giảm thiểu, loại bỏ khí độc NH3, NO2, H2S dễ làm tôm stress, suy yếu.
- Microbe-Lift DFM: Bổ sung các chủng lợi khuẩn đường ruột, giúp tôm tiêu hoá, hấp thụ dinh dưỡng tốt hơn, ngăn ngừa bệnh đường ruột.
-
Quản lý thức ăn và tăng cường sức đề kháng cho tôm:
Một trong những rủi ro gây bệnh cho tôm đến từ thức ăn dư thừa trong ao. Do vậy bà con cần chú ý chọn thức ăn chất lượng, cho tôm ăn đúng liều lượng, phù hợp với giai đoạn phát triển của tôm. Tránh cho ăn khi thời tiết xấu (mưa, nắng gắt) vì dễ làm tôm stress, giảm sức đề kháng. Bên cạnh đó, chú ý bổ sung vitamin, khoáng, men tiêu hóa vào thức ăn để tôm khỏe mạnh, ít bệnh. Xem thêm: Thời điểm cho tôm ăn tốt nhất trong ngày>>>
Như vậy ở trên là các dấu hiệu nhận biết tôm kháng thuốc cũng như hướng dẫn phòng ngừa, hy vọng đã mang đến những thông tin hữu ích cho bà con. Để được hỗ trợ tư vấn chi tiết hơn về phương pháp nuôi tôm an toàn sinh học, bà con vui lòng liên hệ HOTLINE 0909 538 514.
>>> Xem thêm: Cách phân biệt tôm yếu gan, teo gan và hoại tử gan
