Các triệu chứng bệnh gan hiện nay thường rất dễ nhầm lẫn, dẫn đến việc bà con xử lý sai cách, làm tôm sốc nặng hơn. Bài viết dưới đây, BIOGENCY sẽ phân tích kỹ để phân biệt rõ tôm yếu gan, teo gan và hoại tử gan để có cách trị đúng, cứu tôm kịp thời nhé!
Vai trò của gan tuỵ đối với tôm
Gan tụy nằm ở phần đầu ngực và đảm nhận cùng lúc nhiều chức năng cực kỳ quan trọng:
- Tiêu hóa và hấp thụ: Gan tiết ra enzyme để phân giải thức ăn, giúp tôm hấp thu dinh dưỡng để tăng trưởng. Nếu gan yếu, tôm ăn vào nhưng không hấp thu được dẫn đến chậm lớn.
- Dự trữ năng lượng: Gan tích lũy lipid (giọt dầu), là nguồn năng lượng dự trữ giúp tôm vượt qua giai đoạn stress hoặc lột xác.
- Giải độc: Gan giúp lọc và xử lý các độc tố từ môi trường như khí độc, tảo tàn hoặc độc tố vi khuẩn.
Một con tôm khỏe mạnh thường có gan màu nâu đen hoặc nâu vàng rõ ràng, giọt dầu đầy và ruột có thức ăn liên tục.
Vì sao người nuôi thường nhầm lẫn giữa tôm yếu gan, teo gan và hoại tử gan?
Lý do lớn nhất là vì cả ba tình trạng này đều có điểm chung là gan đổi màu và tôm ăn yếu. Khi bà con kéo chài thấy gan nhạt màu, tôm lờ đờ là thường lo lắng và dễ đánh thuốc đại.
Tuy nhiên, nếu chỉ nhìn màu thôi là chưa đủ. Bà con cần quan sát thêm:
- Kích thước gan.
- Độ đàn hồi khi bóp nhẹ.
- Tình trạng ruột và tốc độ chết trong ao.
Nếu nhầm lẫn, ví dụ gan chỉ đang “yếu” mà dùng thuốc sát trùng mạnh có thể làm tôm sốc nặng hơn.
Cách phân biệt chi tiết tôm yếu gan, teo gan và hoại tử gan
– Tôm yếu gan (Rối loạn chức năng tạm thời)
Nguyên nhân: Thường do môi trường biến động (mưa lớn, tảo tàn, khí độc tăng cao), thức ăn kém chất lượng hoặc sau khi dùng kháng sinh liều cao.
Dấu hiệu: Gan nhạt màu hơn bình thường, hơi vàng hoặc mờ nhưng kích thước gan vẫn bình thường. Khi bóp nhẹ, gan vẫn mềm tự nhiên, tôm ăn yếu nhưng chưa bỏ ăn hẳn.
Mức độ: Còn nhẹ, nếu xử lý sớm tôm phục hồi rất nhanh.
Cách xử lý:
- Ổn định môi trường, kiểm tra khí độc/pH.
- Giảm 30-50% lượng thức ăn.
- Sử dụng vi sinh xử lý nước để ổn định hệ vi sinh.
- Bổ sung sản phẩm bổ gan Liver Good và Vitamin C để tăng sức đề kháng.
– Tôm teo gan
Nguyên nhân: Do vi khuẩn Vibrio tấn công kéo dài hoặc do vi bào tử trùng EHP.
Dấu hiệu: Gan nhỏ lại, co rút, màu nâu đậm hoặc đen. Đặc biệt, khi bóp thử thấy gan dai, cứng, không dễ vỡ. Ruột tôm nhỏ, đứt đoạn, tôm lớn chậm và chết rải rác hàng ngày.
Mức độ: Nghiêm trọng, tôm khó đạt kích cỡ thương phẩm nếu không xử lý đúng.
Cách xử lý:
- Kiểm soát vi khuẩn môi trường bằng vi sinh liều cao.
- Sử dụng Bio-Choice B3 để hạ pH ruột, hạn chế vi khuẩn có hại.
- Dùng Liver Good liên tục nhiều ngày để phục hồi tế bào gan.
– Hoại tử gan tụy cấp tính (AHPND/EMS)
Nguyên nhân: Do vi khuẩn Vibrio parahaemolyticus có độc lực cực cao gây ra.
Dấu hiệu: Gan có thể sưng to lúc đầu, sau đó nhũn và chuyển màu trắng dã, xám hoặc đen tái. Ruột hoàn toàn trống rỗng, tôm bỏ ăn đột ngột và chết nhanh, số lượng chết tăng mạnh trong vài ngày.
Mức độ: Cực kỳ nghiêm trọng, nguy cơ mất trắng rất cao.
Cách xử lý:
- Ngưng cho ăn hoàn toàn trong 1-2 ngày.
- Tăng cường vi sinh ức chế Vibrio liều cao.
- Bổ sung Acid hữu cơ Bio-Choice B3 để ổn định đường ruột, sau đó mới bổ sung lại sản phẩm phục hồi gan.
Bảng so sánh tôm yếu gan, teo gan và hoại tử gan
| Đặc điểm | Tôm yếu gan | Tôm teo gan | Tôm hoại tử gan |
| Kích thước gan | Bình thường | Nhỏ lại, co rút | Sưng rồi nhũn ra |
| Màu sắc | Vàng nhạt, hơi mờ | Nâu đậm hoặc đen | Trắng dã, xám hoặc đen tái |
| Kết cấu | Mềm tự nhiên | Dai và cứng | Nhũn, dễ tan rã |
| Đường ruột | Ăn yếu | Đứt đoạn, nhỏ | Trống rỗng hoàn toàn |
| Tốc độ chết | Ít chết, lờ đờ | Rớt lai rai hàng ngày | Chết nhanh và nhiều |
Phòng ngừa bệnh gan tụy hiệu quả với giải pháp BIOGENCY
Phòng bệnh luôn quan trọng hơn chữa bệnh. BIOGENCY mang đến bộ giải pháp giúp bảo vệ gan tôm chủ động, tránh tình trạng tôm yêu gan và các bệnh liên quan về gan:
– Quản lý môi trường với Microbe-Lift AQUA C
- Thành phần: Chứa chủng vi khuẩn Bacillus Subtilis mạnh mẽ.
- Công dụng: Tiết enzyme phân hủy hữu cơ, cạnh tranh dinh dưỡng và tạo môi trường bất lợi cho vi khuẩn gây hại (Vibrio).
- Liều dùng:
+ Liều thường: 100–200ml/1.000 m3.
+ Liều ức chế mạnh: 200–300ml/1.000 m3 trong 2–3 ngày liên tục.
– Bảo vệ đường ruột với Bio-Choice B3
- Bản chất: Acid hữu cơ đậm đặc có pH < 1, tác động nhanh vào môi trường ruột.
- Cơ chế: Hạ pH đường ruột cục bộ, ép mật độ khuẩn gây hại giảm xuống và tăng hiệu quả hấp thu dinh dưỡng.
- Cách dùng: Trộn 2 ml / kg thức ăn khi tôm có dấu hiệu ruột lỏng, phân 2 màu hoặc sau khi dùng kháng sinh.
– Phục hồi và bổ gan với Liver Good
- Thành phần: Chứa Sorbitol, Vitamin (A, D3, E) và các thảo dược giúp giải độc gan.
- Công dụng: Hỗ trợ phục hồi gan tụy bị sưng, nhạt màu hoặc teo; giúp tôm phục hồi sức khỏe sau khi dùng kháng sinh.
- Cách dùng: Trộn 2-4 g / kg thức ăn hàng ngày hoặc tạt ao 100 g / 1.000 m³ nước.
Trên đây là cách phân biệt chi tiết tình trạng tôm yếu gan, teo gan và hoại tử gan. Bà con hãy quan sát gan tôm mỗi ngày và sử dụng định kỳ bộ giải pháp từ BIOGENCY để bảo vệ đàn tôm khỏe mạnh, vụ mùa thắng lợi nhé!
>>> Xem thêm: Tác dụng của cây cỏ mực trong phòng trị bệnh gan tôm
