Trong quá trình nuôi tôm, hiện tượng tôm bị cụt râu hoặc mòn râu thường xuyên xảy ra, làm giảm giá trị thương phẩm, ảnh hưởng đến tốc độ tăng trưởng và sức khỏe tổng thể của đàn tôm. Nếu không phát hiện và xử lý kịp thời, tình trạng này có thể lan rộng, gây thiệt hại lớn cho vụ nuôi. Vậy đâu là nguyên nhân và cách khắc phục hiệu quả? Cùng BIOGENCY tìm hiểu ngay.
Nguyên nhân khiến tôm bị cụt râu/ mòn râu
Tôm bị cụt râu hay sâu đuôi là dấu hiệu của việc kiểm soát chất lượng nước ao nuôi chưa được tốt, môi trường nước ao dơ, có nhiều vi khuẩn, nấm, đặc biệt là vi khuẩn Vibrio spp. Dưới đây là giải thích chi tiết để bà con dễ dàng nắm bắt.
– Đáy ao bẩn, ô nhiễm tạo điều kiện thuận lợi cho vi khuẩn sinh sôi
Trong quá trình nuôi, một lượng lớn chất thải hữu cơ như thức ăn dư thừa, phân tôm, xác tảo tàn sẽ lắng xuống đáy ao. Nếu không được xi phông, xử lý định kỳ, các chất này sẽ phân hủy yếm khí, sinh ra khí độc NH3, H2S và tạo môi trường ao nuôi ô nhiễm.
Môi trường ao nuôi nhiễm bẩn không chỉ sinh khí độc mà còn tạo điều kiện thuận lợi cho vi khuẩn sinh sôi, tấn công các chi, chân bò, chân bơi, râu, làm mòn đuôi và râu.
– Vi khuẩn Vibrio spp
Trong số các loài vi khuẩn thì nhóm vi khuẩn Vibrio spp tồn tại tự nhiên với số lượng lớn, gồm nhiều loài như Vibrio Harveyi, Vibrio Parahaemolyticus, Vibrio Vulnificus, Vibrio Alginolyticus… Khi mật độ ở mức cân bằng, chúng không gây hại. Tuy nhiên, khi điều kiện môi trường xấu đi, nhóm vi khuẩn này sẽ phát triển mạnh, biến thành mầm bệnh nguy hiểm.
Vibrio spp bám vào bề mặt râu và vỏ tôm, tiết ra Enzyme phân giải Protein và Chitin. Lâu ngày, phần râu bị ăn mòn, gãy cụt, tạo ra các vết thương hở. Những vết thương này là “cửa ngõ” cho vi khuẩn và ký sinh trùng khác xâm nhập, làm bệnh thêm trầm trọng.
Ngoài gây cụt râu/mòn râu, Vibrio spp còn có thể phát triển thành bệnh nguy hiểm hơn như bệnh phát sáng, hoại tử gan tụy (EMS/AHPND), gây thiệt hại nặng nề cho người nuôi.
– Thức ăn thiếu chất lượng
Ngoài ra, việc bà con sử dụng thức ăn kém chất lượng, thiếu dinh dưỡng (khoáng) cũng có thể dẫn đến tình trạng tôm đâm nhau, gây mòn đuôi, cụt râu. Thức ăn ẩm mốc, hư hỏng hoặc bảo quản sai cách dễ sinh độc tố nấm (Mycotoxin) và vi khuẩn có hại. Khi tôm ăn phải, đường ruột bị tổn thương, giảm hấp thu, từ đó dễ mắc bệnh cụt râu.
Cách xử lý tôm bị cụt râu/ mòn râu
Trường hợp ao tôm đã xuất hiện tình trạng tôm bị cụt râu, bà con áp dụng theo các bước sau:
– Bước 1: Khử khuẩn
Bà con sử dụng Iodine để diệt khuẩn nhanh, ức chế sự phát triển của vi khuẩn gây bệnh trong nước. Đây là bước quan trọng nhằm ngăn chặn sự lây lan.
– Bước 2: Cấy lại hệ vi sinh
Sau khi khử khuẩn, cần nhanh chóng bổ sung hệ vi sinh để tái tạo môi trường ao nuôi cân bằng. Bà con có thể sử dụng:
- Microbe-Lift AQUA SA: Giúp phân hủy nhanh bùn đáy, mùn bã hữu cơ, giảm ô nhiễm nền đáy.
- Microbe-Lift AQUA C: Chuyên xử lý chất hữu cơ và kiểm soát khí độc, cải thiện chất lượng nước.
– Bước 3: Dùng men vi sinh cho đường ruột tôm và và khoáng tạt để tăng cường hệ vi sinh cho tôm
Bà con dùng men vi sinh đường ruột Microbe-Lift DFM để cân bằng hệ vi sinh đường ruột, tăng khả năng hấp thụ dinh dưỡng, giúp tôm khỏe mạnh và phục hồi nhanh. Bên cạnh đó, tạt khoáng định kỳ để hỗ trợ quá trình lột xác và tái tạo râu cho tôm.
Phòng ngừa tôm bị cụt râu/mòn râu để nâng cao hiệu suất nuôi trồng
Tôm bị cụt râu/ mòn râu chủ yếu do môi trường ao nuôi ô nhiễm và vi khuẩn Vibrio spp phát triển mạnh. Do vậy để phòng ngừa bệnh bà con cần tập trung vào việc kiểm soát môi trường ao nuôi. Dưới đây là chi tiết các giải pháp phòng bệnh.
– Vệ sinh diệt khuẩn ao nuôi và dụng cụ
Trước khi thả giống và trong suốt vụ nuôi, bà con cần chú trọng cải tạo ao nuôi sạch sẽ, diệt mầm bệnh còn tồn dư từ vụ trước. Dụng cụ như lưới, sàn cho ăn, thùng chứa… cũng phải được rửa sạch, ngâm sát trùng để tránh lây chéo mầm bệnh. Việc vệ sinh định kỳ giúp giảm áp lực vi khuẩn Vibrio spp và hạn chế nguy cơ tôm bị cụt râu.
– Kiểm soát chất lượng nước cấp
Bà con chú ý, nguồn nước cấp mới cần được lọc, lắng và xử lý diệt khuẩn trước khi đưa vào ao, tránh mang theo vi khuẩn gây hại từ bên ngoài. Các chỉ tiêu môi trường như pH, kiềm, độ mặn, oxy hòa tan phải được kiểm tra thường xuyên, duy trì trong ngưỡng tối ưu. Khi môi trường nước ổn định, tôm ít bị stress, từ đó tăng sức đề kháng chống lại vi khuẩn gây cụt râu.
– Xi phông định kỳ
Đáy ao là nơi dễ tích tụ chất thải và thức ăn dư thừa. Vì vậy, bà con nên xi phông đáy 1–2 lần/ngày (tùy mật độ nuôi và lượng thức ăn) để loại bỏ mùn bã hữu cơ. Việc làm này giúp hạn chế phát sinh khí độc và giữ cho đáy ao luôn sạch, từ đó ngăn chặn môi trường thuận lợi cho vi khuẩn Vibrio spp sinh sôi.
– Bổ sung định kỳ các chủng vi sinh Bacillus để duy trì mật độ vi sinh có lợi
Bacillus là nhóm vi sinh có lợi được sử dụng rộng rãi trong nuôi tôm. Khi bổ sung định kỳ, chúng sẽ giúp phân hủy nhanh chất hữu cơ đáy ao, giảm khí độc; cạnh tranh dinh dưỡng và không gian sống, ức chế vi khuẩn gây bệnh Vibrio spp.; tạo môi trường nước trong sạch, ổn định lâu dài.
Bà con tham khảo các sản phẩm men vi sinh thuỷ sản chứa các chủng Bacillus từ thương hiệu Microbe-Lift như:
- Microbe-Lift AQUA C: Làm sạch ao nuôi.
- Microbe-Lift AQUA SA: Xử lý bùn đáy ao nuôi.
- Microbe-Lift DFM: Bổ sung lợi khuẩn đường ruột tôm.
Trên đây là nguyên nhân cũng như hướng dẫn điều trị, phòng ngừa tình trạng tôm bị cụt râu, mòn râu. Bà con có băn khoăn nào cần giải đáp đừng ngần ngại liên hệ đội ngũ BIOGENCY qua HOTLINE 0909 538 514 để được hỗ trợ chi tiết và nhanh chóng nhất!
>>> Xem thêm: Một số sản phẩm hỗ trợ gan tụy tôm bà con nên biết!
