Một số biện pháp bảo vệ môi trường trong chăn nuôi

Các biện pháp bảo vệ môi trường trong chăn nuôi gồm vệ sinh chuồng trại, thu gom và xử lý chất thải, xây dựng hầm Biogas, quản lý dinh dưỡng vật nuôi và ứng dụng giải pháp sinh học. Việc thực hiện đồng bộ các giải pháp này giúp giảm ô nhiễm môi trường, bảo vệ sức khỏe cộng đồng và nâng cao hiệu quả chăn nuôi.

Vì sao cần phải bảo vệ môi trường trong chăn nuôi?

Bảo vệ môi trường trong chăn nuôi là một công tác vô cùng quan trọng. Điều này không chỉ liên quan đến lợi ích của môi trường sống, mà còn là vì sự phát triển bền vững, an toàn cho ngành chăn nuôi trong hiện tại và tương lai. Mặt khác, việc bảo vệ môi trường trong chăn nuôi còn được xem là trách nhiệm xã hội cần phải được chú trọng thực hiện.

Cụ thể, dưới đây là những lý do mà công tác bảo vệ môi trường chăn nuôi cần phải được thực hiện:

• Đảm bảo chất lượng môi trường sống cho con người lẫn vật nuôi: Chăn nuôi có thẻ tác động rất lớn đối với sức khỏe môi trường nếu không được quản lý đúng cách. Việc sử dụng các nguồn tài nguyên như nước, đất trong chăn nuôi một cách quá mức có thể dẫn đến sự mất cân bằng, làm suy giảm chất lượng môi trường sống. Từ đó, sức khỏe thể chất và tinh thần của con người lẫn vật nuôi đều bị ảnh hưởng tiêu cực.
• Duy trì và bảo tồn sự đa dạng sinh học: Chăn nuôi bền vững sẽ giúp duy trì và bảo tồn đa dạng sinh học. Đồng thời, việc bảo vệ môi trường trong chăn nuôi còn giúp ngăn chặn sự suy giảm đa dạng sinh học của các loài động vật tại địa phương và đảm bảo rằng chúng không phải đối mặt với bất kỳ sự đe dọa nào.
• Kiểm soát ô nhiễm môi trường nước, đất và không khí: Hoạt động chăn nuôi có thể tạo ra nhiều loại chất thải, gây hại cho môi trường (bao gồm cả môi trường nước, đất và không khí). Việc triển khai các biện pháp bảo vệ môi trường chăn nuôi sẽ giúp quản lý và kiểm soát tình trạng ô nhiễm môi trường tốt hơn.
• Đáp ứng an toàn thực phẩm, an toàn cho sức khỏe cộng đồng và người tiêu dùng: Một môi trường lành mạnh là điều kiện cần để đảm bảo các sản phẩm chăn nuôi có thể đáp ứng an toàn và sức khỏe cộng đồng. Bảo vệ môi trường trong chăn nuôi giúp sản phẩm chăn nuôi không chứa những chất độc hại, từ đó giúp an toàn cho sức khỏe người tiêu dùng.
• Tuân thủ theo quy định: Bảo vệ môi trường trong chăn nuôi nhằm tuân thủ theo các quy định và chuẩn mực của ngành. Đồng thời việc này giúp duy trì hình ảnh tích cực của ngành chăn nuôi và đảm bảo sự phát triển bền vững của ngành trong tương lai. Xem thêm: Quy định về xử lý chất thải chăn nuôi>>>

Thực trạng ô nhiễm môi trường trong chăn nuôi hiện nay ở nước ta

Những thay đổi về nhu cầu tiêu thụ thịt và sữa trên toàn thế giới đã tăng nhanh kể từ đầu những năm 2000. Thay đổi chế độ ăn uống, cả về chất và lượng, tăng nhanh khi các nước trở nên giàu có hơn và dân số ngày càng đô thị hóa. Đô thị hóa đi kèm với những thay đổi trong mô hình tiêu thụ thực phẩm theo thói quen và những thay đổi đáng kể trong lối sống, bao gồm sự suy giảm rõ rệt mức độ hoạt động thể chất.

Ở nước ta, ngành chăn nuôi đang trên đà chuyển mình mạnh mẽ về cơ cấu chăn nuôi, điển hình là việc chuyển đổi nhanh chóng từ chăn nuôi nông hộ quy mô nhỏ sang chăn nuôi công nghiệp, trang trại quy mô lớn.

Tuy nhiên, khi ngành chăn nuôi càng phát triển thì hệ lụy của nó ảnh hưởng đến môi trường cũng tăng nhanh. Chất thải trong ngành chăn nuôi là một trong những nguyên nhân làm ô nhiễm lớn cho môi trường tự nhiên bắt nguồn từ khí thải và chất thải từ vật nuôi. Các khí thải này chiếm tỷ trọng lớn trong các khí thải gây nên hiệu ứng nhà kính.

Hiện nay, nhiều trang trại chăn nuôi gia súc, gia cầm hàng ngày đều thải ra một lượng chất thải không được xử lý hoặc xử lý nhưng chưa đạt yêu cầu đã xả trực tiếp vào hệ thống thoát nước, kênh rạch trong vùng gây ảnh hưởng đến những hộ dân xung quanh thiếu nước sinh hoạt vì nước giếng có váng và mùi hôi tanh, làm gia tăng tỷ lệ mắc bệnh tiêu chảy, mẩn ngứa và ghẻ lở.

Ô nhiễm môi trường trong chăn nuôi do chất thải phát sinh không chỉ ảnh hưởng tới nguồn nước mà còn gây ảnh hưởng tới môi trường không khí xung quanh, ảnh hưởng đến tài nguyên đất và ảnh hưởng đến kết quả của quá trình chăn nuôi.

Một số biện pháp bảo vệ môi trường trong chăn nuôi

Để giảm thiểu ô nhiễm và phát triển chăn nuôi bền vững, người chăn nuôi cần kết hợp nhiều biện pháp khác nhau như vệ sinh chuồng trại, thu gom và xử lý chất thải, quản lý sức khỏe vật nuôi và nâng cao nhận thức cộng đồng. Việc thực hiện đồng bộ các giải pháp này giúp kiểm soát mùi hôi, giảm ô nhiễm nước thải, hạn chế dịch bệnh và bảo vệ môi trường sống xung quanh.

– Vệ sinh khu vực chuồng trại và xung quanh chuồng trại

Vệ sinh chuồng trại là một trong những biện pháp đơn giản nhưng có vai trò rất quan trọng trong công tác bảo vệ môi trường chăn nuôi.

Chuồng nuôi, khu vực chứa thức ăn, máng uống và khu vực xung quanh cần được vệ sinh định kỳ nhằm hạn chế sự tích tụ của phân, nước tiểu và các chất hữu cơ. Điều này giúp giảm nguy cơ phát sinh vi khuẩn, mầm bệnh, khí độc và mùi hôi trong quá trình chăn nuôi.

– Thu gom và xử lý chất thải từ hoạt động chăn nuôi

Chất thải từ hoạt động chăn nuôi là một trong những nguồn gây ô nhiễm môi trường phổ biến nếu không được quản lý hiệu quả.

Do đó, phân, nước thải và các loại chất thải phát sinh cần được thu gom kịp thời, tránh tồn đọng trong chuồng trại hoặc xả thải trực tiếp ra môi trường. Tùy theo quy mô chăn nuôi, người chăn nuôi có thể áp dụng các giải pháp phù hợp như:

• Thu gom và xử lý chất thải theo quy định.
• Ủ phân hữu cơ phục vụ sản xuất nông nghiệp.
• Xây dựng hầm Biogas để xử lý chất thải và tận dụng nguồn năng lượng tái tạo.

– Quản lý dinh dưỡng và chăm sóc sức khỏe vật nuôi

Dinh dưỡng và sức khỏe vật nuôi có mối liên hệ trực tiếp đến lượng chất thải phát sinh trong quá trình chăn nuôi.

Việc lựa chọn khẩu phần ăn phù hợp giúp vật nuôi hấp thu dinh dưỡng tốt hơn, giảm lượng chất thải chưa tiêu hóa và hạn chế phát sinh các hợp chất gây ô nhiễm môi trường.

Bên cạnh đó, người chăn nuôi cần chú trọng:

• Tiêm phòng vaccine đầy đủ.
• Duy trì vệ sinh cho vật nuôi.
• Giảm lạm dụng kháng sinh.
• Theo dõi và điều trị bệnh kịp thời.

– Hợp tác, giáo dục và tư vấn về hoạt động chăn nuôi tại cộng đồng địa phương

Bảo vệ môi trường trong chăn nuôi không chỉ là trách nhiệm của từng hộ chăn nuôi mà còn cần sự phối hợp giữa cộng đồng, cơ quan quản lý và các tổ chức liên quan.

Việc tăng cường tuyên truyền, đào tạo và tư vấn giúp người chăn nuôi tiếp cận các phương pháp sản xuất thân thiện với môi trường, cập nhật các quy định mới và áp dụng hiệu quả các giải pháp xử lý ô nhiễm.

– Áp dụng giải pháp xử lý toàn diện chất thải chăn nuôi

Thông qua việc thực hiện 3T: Tiết giảm, Tái sử dụng, Tái chế. Trong đó, việc xử lý chất thải chăn nuôi không những giúp xử lý ô nhiễm môi trường trong chăn nuôi mà còn tái sử dụng chất thải phục vụ cho các mục đích khác nhau giúp bảo vệ môi trường.

• Xử lý khí thải: Chăn nuôi phát thải nhiều loại khí thải (CO₂, NH₃, CH₄, H₂S,…) thuộc các loại khí gây hiệu ứng nhà kính chính từ các hoạt động hô hấp, tiêu hóa của vật nuôi.
• Xử lý chất thải rắn: Ủ phân là phương pháp đơn giản được ứng dụng rộng rãi và lâu đời để xử lý chất thải rắn trong chăn nuôi. Phân chuồng chứa hàm lượng chất dinh dưỡng là các chất vô cơ và hữu cơ có thể hòa tan trong nước và sử dụng luôn cho cây trồng, các dưỡng chất này bao gồm; phốt phát hòa tan, Nitơ Amoni, muối Kali,…
• Xử lý nước thải: Nước thải chăn nuôi bao gồm nước tiểu, nước tắm vật nuôi, nước rửa chuồng, vệ sinh,…chứa một lượng chất ô nhiễm có nồng độ cao, chất hữu cơ dễ và khó phân hủy. Tuy nhiên, nếu hiệu suất xử lý đạt hiệu quả thì nước thải chăn nuôi có thể tái sử dụng vào mục đích tưới cây trong khuôn viên, sử dụng để vệ sinh, dội rửa chuồng trại.

– Áp dụng biện pháp sinh học để xử lý ô nhiễm ngành chăn nuôi

Xử lý ô nhiễm ngành chăn nuôi bằng biện pháp sinh học sẽ đảm bảo được tính hiệu quả trong công tác xử lý mà vẫn đảm bảo thân thiện cho sức khỏe vật nuôi, con người và môi trường sống xung quanh. Có thể tham khảo các biện pháp sinh học để xử lý ô nhiễm ngành chăn nuôi sau:

• Xử lý mùi hôi từ nước tiểu, phân trong trang trại chăn nuôi bằng cách kết hợp Men vi sinh Microbe-Lift AF và dung dịch Accepta 2708:
  + Microbe-Lift AF: Có khả năng xử lý mùi hôi nhà chứa phân, khu vực chuồng trại và khu vực hệ thống xử lý nước thải, hồ chứa nước thải.
  + Dung dịch trung hòa mùi hôi Accepta 2708: Có khả năng xử lý mùi hôi khu vực quạt hút trong trang trại chăn nuôi.
• Xử lý phân chuồng, chuyển hóa chất thải rắn thành phân hữu cơ qua quá trình ủ phân Compost với Men vi sinh ủ phân Microbe-Lift BPCC.
• Xử lý nước thải một cách toàn diện, từ bùn đáy, hầm BIOGAS và các chỉ tiêu BOD, COD, TSS, tổng Nitơ trong hoạt động chăn nuôi bằng Men vi sinh ELI Biosciences BGE1, Microbe-Lift SA, Microbe-Lift IND và Microbe-Lift N1.

Quy định, chính sách nhà nước về xử lý ô nhiễm môi trường trong chăn nuôi?

Bộ Tài Nguyên và Môi Trường đã ban hành Quy chuẩn kỹ thuật nước thải chăn nuôi số QCVN 62-MT:2016/BTNMT. Quy chuẩn này quy định những giá trị tối đa cho phép của các thông số ô nhiễm nước thải chăn nuôi trước khi xả ra nguồn tiếp nhận và Quy chuẩn này chỉ áp dụng cho nước thải chăn nuôi. Các cá nhân, tổ chức tham gia chăn nuôi và liên quan đến hoạt động xả thải chất thải chăn nuôi ra nguồn tiếp nhận đều phải tuân thủ quy định tại Quy chuẩn này.

Nhà nước cũng bổ sung thêm những chính sách nhằm khuyến khích đổi mới mô hình chăn nuôi và các phương pháp sản xuất nông nghiệp. Hướng đến sự phát triển bền vững và đảm bảo khả năng thích ứng với biến đổi khí hậu, tiết kiệm tài nguyên nước, hạn chế sử dụng các loại thuốc bảo vệ thực vật và đẩy mạnh phát triển các mô hình nông nghiệp gần gũi, thân thiện với môi trường.

Bằng cách thực hiện những biện pháp này, ngành chăn nuôi có thể đóng góp tích cực vào bảo vệ môi trường, duy trì sự cân bằng giữa sự phát triển kinh tế và bền vững môi trường. Nếu còn bất kỳ thắc mắc nào liên quan để biện pháp bảo vệ môi trường trong chăn nuôi, cũng như phương án xử lý ô nhiễm chăn nuôi phù hợp, hãy liên hệ ngay đến HOTLINE 0909 538 514 để được hỗ trợ và tư vấn chi tiết!

>>> Xem thêm: Quy định pháp luật về bảo vệ môi trường trong chăn nuôi mới nhất