Dùng thuốc bổ gan cho tôm đúng thời điểm giúp việc bổ sung sản phẩm phù hợp hơn với tình trạng của tôm và điều kiện ao nuôi. Tuy nhiên, không phải lúc nào cũng nên sử dụng, đặc biệt khi tôm vừa bị sốc hóa chất, đã bỏ ăn hoàn toàn hoặc sắp thay nước, xả đáy. Xác định đúng thời điểm và cách đưa thuốc vào ao sẽ giúp hạn chế lãng phí và sử dụng hiệu quả hơn.
Thuốc bổ gan cho tôm là gì và tác động vào đâu?
Thuốc bổ gan cho tôm là nhóm sản phẩm bổ sung dinh dưỡng và hoạt chất hỗ trợ chức năng gan tụy, giúp hỗ trợ tiêu hóa, hấp thu thức ăn, quá trình thải độc và phục hồi mô gan sau khi bị tổn thương.
Sản phẩm có thể được đưa vào cơ thể tôm theo hai cách:
- Trộn vào thức ăn khi tôm còn ăn.
- Tạt xuống nước để tôm hấp thụ qua mang và vỏ.
Khác với động vật bậc cao, gan và tụy của tôm thẻ chân trắng tập trung lại thành một khối. Khối gan tụy này đảm nhận cùng lúc ba nhiệm vụ nặng nhất trong cơ thể tôm:
- Tiêu hóa và hấp thụ: Tiết ra enzyme để tiêu hóa thức ăn và dự trữ năng lượng dưới dạng lipid (mỡ).
- Thải độc: Lọc các chất độc từ môi trường, hóa chất hoặc độc tố vi khuẩn.
- Tạo máu và miễn dịch: Góp phần bảo vệ cơ thể tôm trước các tác nhân gây bệnh, trong đó có vi khuẩn Vibrio.
Do đảm nhận nhiều chức năng cùng lúc, gan tụy là một trong những cơ quan quan trọng cần được quan sát trong quá trình nuôi tôm. Xem chi tiết: Cách phân biệt gan tôm khỏe với gan tôm bệnh>>>
3 thời điểm không nên dùng thuốc bổ gan cho tôm
Nhiều người nuôi có thói quen hễ thấy tôm có vấn đề là trộn đủ thứ vào cám. Với nhóm sản phẩm giải độc và bổ gan, có ba thời điểm cần đặc biệt lưu ý (xếp theo mức độ từ nặng đến nhẹ):
– Khi tôm vừa bị sốc hóa chất diệt khuẩn nặng
Sau khi xử lý nước bằng các loại hóa chất mạnh như Chlorine liều cao, thuốc diệt cá hoặc thuốc diệt giáp xác, môi trường ao có thể đang rất độc hại và tôm phải chịu áp lực để thích nghi.
Nếu tạt thêm thuốc bổ gan ngay trong thời điểm này, theo bản thảo kỹ thuật, việc này có thể làm tăng áp lực thẩm thấu hoặc làm nước thêm “nặng”, khiến tôm khó thở và dễ bị sốc hơn.
NÊN LÀM GÌ: Đợi ít nhất 12-24 giờ sau khi xử lý môi trường. Khi độc tố hóa chất đã lắng xuống, mới sử dụng thuốc bổ để hỗ trợ tôm hồi phục.
– Khi tôm đã bỏ ăn hoàn toàn
Một trường hợp khác dễ gây lãng phí là tôm đang gặp vấn đề về đường ruột hoặc gan tụy, đã bỏ ăn hoàn toàn, nhưng người nuôi vẫn tiếp tục trộn thuốc bổ gan vào thức ăn.
Khi tôm không ăn, lượng thuốc trong thức ăn sẽ không được hấp thụ mà tan ra nước. Điều này vừa có thể làm môi trường ao ô nhiễm thêm, vừa làm tăng chi phí sử dụng thuốc.
NÊN LÀM GÌ: Khi tôm đã bỏ cữ, nên ưu tiên tạt trực tiếp thuốc xuống ao để tôm hấp thụ qua mang và vỏ, thay vì tiếp tục trộn vào thức ăn.
Nếu tôm giảm ăn chứ chưa bỏ hẳn, việc cần làm trước là điều chỉnh khẩu phần cho đúng thực tế. Xem thêm hướng dẫn tính lượng thức ăn cho tôm thẻ và các yếu tố ảnh hưởng đến khả năng tiêu hóa của tôm>>>
– Ngay trước khi thay nước hoặc xả đáy
Nếu vừa trộn thuốc cho tôm ăn hoặc vừa tạt thuốc bổ xuống ao mà 1-2 giờ sau đã thay nước lớn hoặc xả đáy mạnh, lượng thuốc có thể bị cuốn ra ngoài trước khi phát huy tác dụng.
Khi đó, chi phí thuốc đã sử dụng nhưng hiệu quả nhận được không tương xứng.
NÊN LÀM GÌ: Dùng thuốc ít nhất 4-6 giờ trước khi thay nước hoặc xả đáy; hoặc sử dụng thuốc sau khi mực nước trong ao đã ổn định.
Bảng khoảng cách an toàn giữa thuốc bổ gan và các thao tác ao
| Thao tác ao | Khoảng cách với thời điểm dùng thuốc bổ gan | Lưu ý |
| Đánh hóa chất diệt khuẩn mạnh | Dùng bổ gan sau ít nhất 12-24 giờ | Chờ độc tố hóa chất lắng xuống. |
| Thay nước lớn | Dùng bổ gan trước ít nhất 4-6 giờ, hoặc sau khi mực nước ổn định | Nếu thay nước quá sớm, thuốc có thể bị trôi ra ngoài. |
| Xả đáy mạnh | Dùng bổ gan trước ít nhất 4-6 giờ, hoặc sau khi mực nước ổn định | Tương tự trường hợp thay nước. |
| Tôm bỏ ăn hoàn toàn | Không trộn vào thức ăn, chuyển sang tạt ao | Tôm không ăn thì thuốc trong thức ăn sẽ tan ra nước. |
| Sau khi kết thúc liệu trình kháng sinh | Dùng bổ gan ngay sau khi kết thúc liệu trình | Hỗ trợ gan giải độc sau kháng sinh |
| Tôm sốc do mưa lớn, nắng gắt đột ngột | Tạt bổ gan ngay sau khi tôm bị sốc | Hỗ trợ tôm vượt qua biến động môi trường |
Vậy thời điểm nào nên dùng thuốc bổ gan cho tôm?
Sau khi xác định những thời điểm không nên dùng, người nuôi cũng cần biết khi nào thuốc bổ gan có thể được sử dụng. Thuốc bổ gan cho tôm có thể được sử dụng theo hai cách là tạt trực tiếp xuống ao trong những trường hợp cần hỗ trợ nhanh hoặc trộn vào thức ăn khi tôm vẫn còn ăn bình thường.
– Tạt ao khi tôm cần được hỗ trợ nhanh
Tạt ao phù hợp với một số tình huống cần hỗ trợ và giải độc nhanh, gồm:
- Sau khi tôm bị sốc môi trường do mưa lớn hoặc nắng gắt đột ngột.
- Sau khi kết thúc liệu trình sử dụng kháng sinh, để hỗ trợ giải độc cho gan.
- Khi quan sát thấy gan tôm nhạt màu hoặc có dấu hiệu sưng nhẹ.
Nếu gan tôm đã sưng rõ, cần áp dụng một phương án xử lý đầy đủ hơn thay vì chỉ tập trung vào việc bổ sung thuốc bổ gan. Xem chi tiết Phác đồ xử lý tôm bị sưng gan>>>
– Sử dụng định kỳ để trộn thức ăn khi tôm vẫn còn ăn
Khi tôm vẫn ăn bình thường, thuốc bổ gan có thể được trộn định kỳ vào thức ăn trong suốt vụ nuôi. Cách sử dụng này nhằm hỗ trợ tiêu hóa và bảo vệ gan, đồng thời giúp người nuôi chủ động bổ sung thay vì chờ đến khi gan tôm xuất hiện dấu hiệu bất thường mới xử lý.
Như vậy, trạng thái ăn của tôm là một trong những yếu tố cần xem xét khi lựa chọn cách đưa thuốc vào ao.
Liều dùng và cách dùng thuốc bổ gan cho tôm
Sau khi xác định thời điểm sử dụng, cần lựa chọn đúng liều lượng và cách dùng thuốc bổ gan cho tôm phù hợp với ao. Với LIVER GOOD – sản phẩm bổ gan, giải độc gan của KAIZEN BIO SCIENCES (Ấn Độ), do BIOGENCY nhập khẩu, liều dùng được áp dụng như sau.
– Trộn thức ăn
Khi tôm còn ăn bình thường:
- Liều dùng: 2-4 g/1 kg thức ăn.
- Nhịp sử dụng: 1 bữa/ngày, nên cho ăn vào cữ sáng.
- Thời gian: Sử dụng định kỳ trong suốt vụ nuôi.
– Tạt ao
Trong những trường hợp cần cấp cứu và hỗ trợ giải độc nhanh:
Liều dùng: 100 g/1.000 m3 nước.
– Một số lưu ý khi sử dụng
Để thuốc được phân tán và sử dụng đúng cách, cần chú ý đến thao tác khi tạt ao và bảo quản sản phẩm sau khi mở.
- Khi tạt ao: Hòa thuốc với nước sạch, tạt đều khắp ao và bật quạt nước mạnh để thuốc phân tán đều, giúp tôm hấp thụ qua mang.
- Khi bảo quản: Sau khi mở bao, cần gói kín lại, để nơi khô ráo và tránh ánh nắng trực tiếp.
Dùng thuốc bổ gan cho tôm sai thời điểm có thể gây lãng phí như thế nào?
Dùng thuốc bổ gan cho tôm đúng thời điểm sẽ phù hợp hơn với tình trạng của tôm. Ngược lại, nếu sử dụng vào thời điểm không phù hợp, người nuôi có thể vừa tốn chi phí vừa không đạt được mục đích hỗ trợ ban đầu.
Ba trường hợp thường gặp gồm:
- Tạt khi tôm đang sốc hóa chất: Tốn chi phí thuốc, đồng thời có thể khiến tôm khó thở và dễ bị sốc hơn.
- Trộn thuốc khi tôm đã bỏ ăn hoàn toàn: Tôm không ăn được thuốc, thuốc tan ra nước và làm phát sinh thêm chi phí.
- Dùng thuốc ngay trước khi thay nước hoặc xả đáy: Thuốc có thể bị cuốn ra ngoài trước khi phát huy tác dụng.
Vì vậy, hiệu quả sử dụng thuốc không chỉ phụ thuộc vào loại thuốc và liều dùng, mà còn phụ thuộc vào thời điểm sử dụng và cách đưa thuốc vào ao.
Khi tôm đang ở trạng thái không phù hợp, việc bổ sung thuốc có thể không mang lại hiệu quả như mong muốn. Ngược lại, lựa chọn đúng thời điểm sẽ giúp việc sử dụng phù hợp hơn với tình trạng thực tế của tôm và điều kiện trong ao.
Dùng thuốc đúng thời điểm cũng góp phần giữ FCR không bị đội lên và hạn chế hao hụt. Do đó, lịch bổ gan nên được cân nhắc cùng với tình trạng ăn của tôm và các hoạt động quản lý ao, thay vì chỉ bổ sung khi gan tôm đã xuất hiện vấn đề.
Thuốc bổ gan cho tôm chỉ phát huy đúng vai trò khi được sử dụng đúng thuốc, đúng liều và đúng thời điểm. Việc lựa chọn thời điểm sử dụng cần gắn với tình trạng thực tế của tôm và lịch vận hành ao, thay vì chỉ dùng thuốc bổ gan cho tôm khi thấy có dấu hiệu bất thường.
Cần tư vấn thời điểm và liều dùng thuốc bổ gan cho tôm phù hợp với ao? Có thể liên hệ kỹ thuật BIOGENCY qua HOTLINE 0909 538 514 để được tư vấn cách sử dụng phù hợp với tình trạng ao.
>>> Xem thêm: Một số sản phẩm hỗ trợ gan tụy tôm bà con nên biết!
